| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 320 |
| تعداد مقالات | 2,393 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,072,360 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,239,951 |
از ناخودآگاه جمعی تا حقیقت متعالی: نقدی بر رویکرد یونگ به تناسخ با تکیه بر مبانی حکمت صدرایی | ||
| مطالعات اسلام و روانشناسی | ||
| دوره 19، شماره 39، دی 1404، صفحه 111-149 اصل مقاله (649.25 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/psy.2025.11007.2321 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد ولایتی یزدی منش* 1؛ محمدعلی وطن دوست* 2؛ محسن شرفایی3 | ||
| 1. دانشپژوه سطح چهار فلسفه اسلامی، مدرسه علمیه عالی نواب، حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران. | ||
| 2استادیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3پژوهشگر بنیاد پژوهشهای اسلامی، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده گسترده مقدمه و اهداف: باور به تناسخ بهعنوان یکی از کهنترین انگارهها درباره سرنوشت پس از مرگ در طول تاریخ همواره ذهن بشر را مشغول ساخته و در عصر حاضر نیز در قالب مکاتب معنوی نوظهور بازتولید شده است. این نظریه که در تقابلی بنیادین با آموزه «معاد» در ادیان ابراهیمی قرار دارد، همواره محملی برای چالشهای کلامی و فلسفی بوده است؛ در این میان، رویکرد «کارل گوستاو یونگ» به جهت ارائه خوانشی روانشناختی و عاری از مفهوم «روح مجرد» جایگاه ویژهای مییابد. یونگ با جایگزینی مفهوم «انتقال آگاهی» به جای «انتقال روح»، طرحی از بقا ارائه میدهد که برای نظام فکری سکولار و طبیعتگرای عصر مدرن مقبولتر مینماید. این پژوهش با هدف واکاوی و نقد بنیادین این رویکرد شکل گرفته است. پرسشهای محوری تحقیق حاضر بدین شرح است: ۱. انگاره تناسخ در جریان روانشناسی تحلیلی یونگ چگونه تبیین میشود؟ ۲. رویکرد یونگ درباره تناسخ براساس مبانی حکمت متعالیه چگونه ارزیابی میشود؟ نوآوری این مقاله در پرداختن مستقیم و نظاممند به نقد نظریه تناسخ یونگ از دیدگاه یکی از ژرفترین مکاتب فلسفه اسلامی است. روش پژوهش: این تحقیق با رویکردی بنیادی و بهرهگیری از «روش تطبیقیـ تحلیلی» به سامان رسیده است. گردآوری دادهها به شیوه کتابخانهای و با مطالعه مستقیم آثار یونگ، شارحان برجسته اندیشه وی و نیز متون اصلی و ثانویه مرتبط با حکمت متعالیه ملاصدرا انجام شده و فرایند آن در دو مرحله اصلی و بههمپیوسته سامان یافته است: 1. «مرحله توصیفی ـ تحلیلی»؛ در این مرحله، مبانی نظری روانشناسی تحلیلی یونگ که در شکلدهی به نظریه تناسخ او نقش اساسی دارند، با دقت استخراج و تبیین شدهاند. این مبانی کلیدی شامل ساختار سهگانه روان (خودآگاه، ناخودآگاه شخصی و ناخودآگاه جمعی)، نظریه کهنالگوها، فرایند تفرّد (فردیتیابی و خودشکوفایی)، کارکردهای تخیل و رؤیا، اصالت روان و رویکرد ناتورالیستی و درنهایت خوانش روانشناختی از پدیده دین میباشند. در ادامه تقریر خاص یونگ از تناسخ با عنوان «روانشناسی بازتولد» و اقسام پنجگانه آن (شامل انتقال نفس، تناسخ به معنای خاص، رستاخیز، بازتولد مستقیم و بازتولد غیرمستقیم) به تفصیل تشریح میشود؛ 2. «مرحله تطبیقی ـ انتقادی» که در این مرحله هر یک از این مفاهیم و خود نظریه بازتولد در ترازوی نقد حکمت متعالیه نهاده میشوند. در این بخش با استناد به اصولی بنیادین چون «حرکت جوهری»، «جسمانیهالحدوث و روحانیهالبقاء بودن نفس»، «تجرد قوه خیال و تمایز عالم مثال» و «نظریه تجسم اعمال»، کاستیها و قوتهای رویکرد یونگ واکاوی میکند. یافتهها و بحث: بررسیهای این پژوهش نشان میدهد تبیین یونگ از تناسخ، ریشه در «ناخودآگاه جمعی» و «کهنالگوها» دارد و کاملاً در چارچوبی روانشناختی و ناتورالیستی محصور است. از دیدگاه وی، باور به بازتولد امری صرفاً «روانی» و بازتابی از تجارب نیاکان میباشد که به صورت صور ازلی در ژرفای روان بشر رسوب کرده و به نسلهای بعد منتقل میشود. زندگی کنونی حلقۀ واسطی برای انتقال این محتویات ناخودآگاه است و «تفرّد» همان فرایند روانی تولد دوباره در همین زندگی برداشت میشود. یونگ با انکار هرگونه تبیین متافیزیکی، حتی مفاهیم دینی اصیل (مانند داستان موسی و خضر در قرآن) را صرفاً نمادهایی از فرایندهای درونروانی میداند؛ درمقابل، نقد این رویکرد در پرتوی حکمت متعالیه به یافتههای فراوانی میانجامد: ۱. یونگ عالم مُثُل افلاطونی را از ساحت وجودی به اعماق روان آدمی (ناخودآگاه جمعی) منتقل میکند و برای آن پایه وجودشناختی مستقلی قائل نیست؛ در مقابل ملاصدرا مُثل را بهعنوان علت و حقیقت اشیا در نظر میگیرد و رسیدن به آن را مستلزم تجرد از عالم حس میداند. البته باید توجه داشت که توارثی شدن مفاهیم یادگیری شده (کهنالگوها) از نظر ژنتیک مولکولی نیز مورد پذیرش نظریات غالب روز قرار نگرفته است. ۲. فرایند تفرد یونگ، انسان را در قالبی کاملاً طبیعتگرایانه و صرفاً روانی مطالعه میکند، حال آنکه حکمت متعالیه از سفر واقعی در قلمرو وجود (اسفار اربعه) سخن میگوید و مسیر تعالی انسان را از رهگذر جهاد اکبر و به کمال رساندن قوای نظری و عملی ترسیم میکند. ۳. تمام آنچه یونگ از مکاشفات ضمیر ناخودآگاه (مانند کتاب سرخ) تصویر میکند، از دیدگاه صدرا تنها شامل اموری است که به «خیال متصل» مرتبط میشوند. یونگ به دلیل عدم درک تجرد خیال و ناآگاهی از عوالم کلان وجودی، پدیدههایی چون رؤیاهای صادقه یا تجارب نزدیک به مرگ را در فضای روانی و مادی توضیح میدهد و فاقد چارچوب هستیشناختی لازم برای تضمین نقش «جهان میانه» (عالم مثال منفصل) است. ۴. رویکرد یونگ، نظامی مادی در اندیشه وی شکل داده است که حتی در مواجهه با قرآن کریم (مانند تفسیر سفر موسی و خضر به تفرد و کشف ضمیر ناخودآگاه) نیز تفسیری مادیانگارانه و روانی ارائه میدهد؛ همچنین فرض یونگ مبنی بر ارزش برابر و سودمندی همه ادیان که گزارههای متناقض دارند، از دیدگاه صدرا به تناقض و سفسطه میانجامد. نتایج و پیشنهاد: حاصل پژوهش حاضر تقابل دو جهانبینی متمایز، یعنی جهانبینی «روانمحور» و «ناتورالیستی» یونگ در مقابل جهانبینی «وجودشناسانه» و «سلسلهمراتبی» حکمت متعالی است؛ یونگ به دلیل ناآشنایی با مکاتب فلسفی اسلامی مانند اشراق و متعالیه و نیز التزام به رویکردی کاهشگرایانه، همه پدیدههای متعالی ازجمله دین و سرنوشت اخروی را در چارچوب کوچک روان انسان تحلیل میکند. این امر به تقریری کاملاً ذهنی، نسبیگرا و فاقد مبانی متافیزیکی مستحکم از پدیدهای همچون تناسخ انجامیده است؛ درمقابل حکمت متعالیه با ارائه مبانی عمیق عقلی و هستیشناختی مانند حرکت جوهری و تجرد تدریجی نفس، هم «تناسخ ملکی» را بهطور عقلی ابطال میکند و هم الگوی متعالیتر و جامعتری از تکامل و بقای انسان با عنوان «معاد جسمانی» را ارائه میدهد. درنهایت میتوان نتیجه گرفت که رویکرد یونگ به تناسخ، با وجود غنای توصیفی آن در سطح روانشناختی در مواجهه با نظام منسجم و عقلانی حکمت متعالیه با چالشهای بنیادین روبهرو میشود؛ نبود تصویری شفاف از رابطۀ نفس و بدن و فقدان نظام هستیشناسی متقن، علت اصلی شکلگیری نظام ذهنی روانشناختی یونگ است. یونگ در هیچیک از تحلیلهای خود نمیتواند واقعیتی ماورای بدن و ذهن آدمی را تصویرسازی کند. سرانجام وی حدوث انسان را در عالم ضمایر ذهنی معرفی میکند و بقای انسان را نیز در عالم کهنالگوهای ضمیر ناخودآگاه میداند. این پژوهش ظرفیت حکمت متعالیه را برای مواجهه با علوم انسانی مدرن و بهویژه روانشناسی را نمایان میسازد. بهعنوان پیشنهاد «بازخوانی» و «صورتبندی نوین» مفاهیم کلیدی این حکمت (مانند مراتب نفس، قوه خیال، تجرد و تجسم اعمال) در چارچوبی قابل درک برای پارادایمهای روانشناختی معاصر، میتواند بستری برای پژوهشهای بینارشتهای آینده فراهم آورد. این امر هم به غنای روانشناسی از رهگذر بینشهای عمیق فلسفی خواهد انجامید و هم آموزههای فلسفه اسلامی را در معرض بسترهای کاربردی و آزمونهای عملی گستردهتری قرار خواهد داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تناسخ؛ تفرد؛ تناسخ ملکوتی؛ روانشناسی؛ یونگ؛ حکمت متعالیه | ||
| مراجع | ||
|
منابع
* قرآن کریم
ابراهیم، علیرضا (1399)، پیکرهای کرایهای، تهران: کانون اندیشه جوان.
ابنسیده، علی بن اسماعیل (1424ق)، المحکم و المحیط الاعظم، قاهره: المنظمة العربیة للتربیة و الثقافة و العلوم.
ابنفارس، احمد (1422ق)، معجم مقاییس اللغه، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
ابنمنظور، محمد بن مکرم (1408ق)، لسان العرب، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
اسنودن، روت (1399)، خودآموز یونگ، ترجمه نورالدین رحمانیان، تهران: آشیان.
اکبریان، رضا (1388)، جایگاه انسان در حکمت متعالیه ملاصدرا، تهران: علم.
انوری، حسن (1381)، فرهنگ بزرگ سخن، تهران: سخن.
بتولی، سید محمدعلی (1376)، با یونگ و سهروردی، تهران: اطلاعات.
پالمر، مایکل (1395)، فروید یونگ و دین، ترجمه محمد دهقانپور و غلامرضا محمودی، تهران: رشد.
پورنامداریان، تقی (1388)، «عالم مثل افلاطون، ناخودآگاه جمعی یونگ و عالم دل مولوی»، پژوهشنامه فرهنگ و ادب، ش9، ص56.
پویان، مرتضی (1389)، معاد جسمانی در حکمت متعالیه، قم: بوستان کتاب.
جوادی آملی، سعید (1388)، مجموعه مقالات همایش منطقهای صدرالمتالهین، «تعالی حکمت متعالیه»، ج13. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
خرازی، کمال (1383)، مجموعه مقالات همایش جهانی حکیم ملاصدرا، «نظریة ملاصدرا در باب نفس و بدن و پیامدهای آن در روانشناسی»، ج11، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق)، مفردات الفاظ القرآن، بیروت: دار الشامیة.
زینتی، علی (1383)، مجموعه مقالات همایش جهانی حکیم ملاصدرا، «انسان کامل از دیدگاه روانشناسی و صدرالمتألهین»، ج11، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
سبزواری، ملاهادی (1383)، اسرار الحکم، قم: مطبوعات دینی.
سنایی، علی (1395)، «بررسی روش ناتورالیستی یونگ در تبیین روان و رؤیا»، روششناسی علوم انسانی، ش87، ص134.
شارپ، داریل (1402)، فرهنگ مفاهیم و اصطلاحات روانشناسی یونگی، ترجمه مهدی سربیشهای، تهران: مهراندیش.
شکرکن، حسین؛ غروی، سیدمحمد و دیگران (1394)، مکتبهای روانشناسی و نقد آن، تهران: سمت.
شولتز، دوآن، و سیدنی، آلن (1394)، نظریههای شخصیت، ترجمه یحیی سیدمحمدی، تهران: نشر ویرایش.
شهبازی، مسعود و جهانگیری، فریبا (1401)، نظریه تحلیلی کارل یونگ، تهران: نشر زرین اندیشمند.
شیرازی، صدرالدین محمد (1360)، اسرار الآیات، تصحیح محمدخواجوی، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
شیرازی، صدرالدین محمد (1410ق)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
شیرازی، صدرالدین محمد (1419ق)، مفاتیح الغیب، بیروت: موسسه تاریخ العربی.
شیرازی، صدرالدین محمد (1425ق)، الشواهد الربوبیه، بیروت: مؤسسة التاریخ العربی.
طباطبایی، سیدمحمد حسین (1390)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، تصحیح مرتضی مطهری، تهران: صدرا.
عارفی شیرداغی، محمد اسحاق (1396)، رابطة نفس و بدن، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
عمید، حسن (1346)، فرهنگ عمید، تهران: امیرکبیر.
فاریاب، محمدحسین (1391)، «تناسخ و معاد جسمانی؛ سنخیت یا غیریت؟»، دوفصلنامه معرفت کلامی، دوره 8، ش 1، ص115-134.
فرامرز قراملکی، احد (1376)، «درآمدی بر دین شناسی یونگ»، قبسات، ش5 و 6، ص142-143.
فراهیدی، خلیل بن احمد (1409)، العین، قم: مؤسسة دارالهجرة.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (1415)، القاموس المحیط، بیروت: دارالکتب العلمیة.
ملکیان، مصطفی (۱۳۷۸)، درسگفتار کلام جدید، سید جعفر شهیدی.
موحدیان عطار، علی (1400)، تناسخ گذشته و امروز، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب.
مورنو، آنتونیو (1402)، یونگ، خدایان و انسان مدرن، ترجمه داریوش مهرجویی، تهران: انتشارات مرکز.
وولف، دیوید (1386)، روانشناسی دین، ترجمه محمد دهقانی، تهران: انتشارات رشد.
یونگ، کارل (1381)، یونگ و روانشناسی تحلیلی او، ترجمه فربد فدایی، تهران: دانژه.
یونگ، کارل (1384)، «درباب بازتولد»، ترجمه فرزین رضاعی، ارغنون، ش26 و 27، ص 175-196.
یونگ، کارل (1390)، چهار صورت مثالی، ترجمه پروین فرامرزی، مشهد: آستان قدس رضوی.
یونگ، کارل (1398)، پاسخ به ایوب، ترجمه فواد روحانی، تهران: جامی (مصدق).
یونگ، کارل (1401الف)، انسان در جستجوی هویت خویشتن، ترجمه محمود بهفروزی، تهران: جامی (مصدق).
یونگ، کارل (1401ب)، روانشناسی ضمیر ناخودآگاه، ترجمه محمدعلی امیری، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
یونگ، کارل (1401ج)، دین و روانشناسی، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران: نشر جامی.
یونگ، کارل (1402)، مشکلات روانی انسان مدرن، ترجمه محمود بهفروزی، تهران: جامی (مصدق).
یونگ، کارل (1403)، انسان و سمبولهایش. ترجمه محمود سلطانیه، تهران: جامی (مصدق).
References Akbarian, R. (2009), Jaygah-e Ensan dar Hekmat-e Mota’aliye-ye Mulla Sadra [The Status of the Human in Mulla Sadra’s Transcendent Philosophy], Tehran: Elm. [In Persian] Amid, H. (1967), Farhang-e Amid [Amid Persian dictionary], Tehran: Amir Kabir. [In Persian] Anvari, H. (2002), Farhang-e Bozorg-e Sokhan [The Great Sokhan Dictionary], Tehran: Sokhan. [In Persian] Arefi Shirdaqi, M. E. (2017), Rabete-ye nafs va badan [The relation between soul and body], Mashhad: Razavi University of Islamic Sciences. [In Persian] Betuli, S. M.-A. (1997), Ba Jung va Sohravardi [With Jung and Suhrawardi], Tehran: Ettela’at. [In Persian] Bishop, P. (Ed.). (1999), Jung in Contexts: A Reader, London & New York: Routledge. Ebrahim, A. (2020), Peykarha-ye Keraye’i [Rental Bodies], Tehran: Kanon-e Andishe-ye Javan. [In Persian] Evans, R. I. (1976), Jung on Elementary Psychology: A Discussion Between C. G. Jung and Richard I. Evans, New York: E. P. Dutton. Farahidi, Kh. b. A. (1988), Al-‘Ayn, Qom: Mu’assasat Dar al-Hijra. [In Persian] Faramarzi Qarāmalaki, A. (1997), Darāmadi bar Din-shenāsi-ye Jung [An Introduction to Jungian Theology], QABASAT (A Quarterly Journal on Philosophy of Religion and New Theology), Nos. 5 & 6, pp. 142-143. [In Persian] https://qabasat.iict.ac.ir/article_16971.html Faryab, M. H. (2012), Tanasok va Ma’ad-e Jesmani; Sankhiyat ya Ghayriyit? [Reincarnation and Bodily Resurrection: Similarity or Difference?], Ma‘rifat-e Kalāmī (Theological Knowledge),Vol. 8, pp. 115-134. [In Persian] https://kalami.nashriyat.ir/node/657 Firuzabadi, M. b. Y. (1994), Al-Qamus al-muhit, Beirut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyya. [In Persian] Ibn Faris, A. (2001), Mu’jam Maqayis al-Lugha [Dictionary of Language Measures], Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-’Arabi. [In Persian] Ibn Manzur, M. (1988), Lisan al-’Arab [The Tongue of the Arabs], Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-’Arabi. [In Persian] Ibn Sida, A. I. (2003), Al-Muhkam wa al-Muhit al-A’zam [The Firm and the Greatest Comprehensive Lexicon], Cairo: Al-Munazzama al-’Arabiyya lil-Tarbiyya wa al-Thaqafa wa al-’Ulum. [In Persian] Javadi Amoli, S. (2009), Majmu’a-ye Maqalāt-e Hamayesh-e Manṭaqeh-i Sadra al-Mutālihin, “Ta’ali-ye Hikmat-e Muta’aliya” [Collection of Articles of the Regional Conference on Sadra’s Transcendent Wisdom], Vol. 13. Tehran: Bonyād-e Hikmat-e Islami-ye Sadra. [In Persian] Jung, C. G. (1959), Conscious, unconscious, and individuation, In Collected works: The archetypes and the collective unconscious (Vol. 9, Part 1). Jung, C. G. (1965), Memories, dreams, reflections, (A. Jaffé, Ed., R. Winston & C. Winston, Trans.). Vintage Books. Jung, C. G. (1968), Collected works of C. G. Jung (2nd ed., Vol. 9, Part 1), Princeton University Press. Jung, C. G. (1970), Symbols and the interpretation of dreams, In Collected works: The symbolic life (Vol. 18, pp.185-266), Princeton University Press. (Original work published 1959) Jung, Carl (2002), Jung va Ravan-shenasi-ye Tahlili-ye Ou [Jung and His Analytical Psychology], trans. Farbod Fadaei, Tehran: Danjeh. [In Persian] Jung, C. G. (2005), Dar bāb-e bāz-tavolod [On Rebirth] (F. Reza’i, Trans.), Arghanon [Arghanon Journal]. Nos. 26 & 27. [In Persian] http://noo.rs/hk4QQ Jung, C. G. (2011), Chahār surat-e mesāli [Four archetypes: mother, rebirth, spirit, trickster] (P. Faramarzi, Trans.), Mashhad: Astan-e Qods-e Razavi. [In Persian] Jung, C. G. (2019), Pāsokh be Ayyub [Answer to Job] (F. Rouhani, Trans.), Tehran: Jami (Mossadegh). [In Persian] Jung, C. G. (2022a), Ensān dar jostoju-ye hoviyyat-e khishetan [Modern man in search of a soul] (M. Behforuzi, Trans.), Tehran: Jami (Mossadegh). [In Persian] Jung, C. G. (2022b), Ravanshenasi-ye zamir-e nākhodāgāh [Psychology of the unconscious] (M. A. Amiri, Trans.), Tehran: Elmi va Farhangi. [In Persian] Jung, C. G. (2022c), Din va ravanshenasi [Psychology and religion] (A. Gavahi, Trans.), Tehran: Jami. [In Persian] Jung, C. G. (2023), Moshkelat-e ravāni-ye ensān-e modern [Problems de l’âme moderne] (M. Behforuzi, Trans.), Tehran: Jami (Mossadegh). [In Persian] Jung, C. G. (2024), Ensān va sembol-hāyash [Man and his symbols] (M. Soltaniyeh, Trans.), Tehran: Jami (Mossadegh). [In Persian] Kharazi, K. (2004), Majmu’a-ye Maqalāt-e Hamayesh-e Jahāni-ye Hakim Mulla Sadra, “Nazariyat-e Mulla Sadra dar Bāb-e Nafs va Bādān va Payāmadhā-ye Ān dar Ravanshenasi” [Collection of Articles of the Global Conference on Mulla Sadra, “Mulla Sadra’s Theory on Soul and Body and Its Consequences in Psychology”], Vol. 11. Tehran: Bonyād-e Hikmat-e Islami-ye Sadra. [In Persian] Malekian, M. (1999), Darsgoftar-e kalam-e jadid [Lectures on modern theology], Seyyed Jafar Shahidi. [In Persian] Moreno, A. (2023), Jung, khodāyān va ensān-e modern [Jung, Gods and Modern Man] (D. Mehrjui, Trans.), Tehran: Markaz. [In Persian] Movahedian Attar, A. (2021), Tanasok-e gozashte va emruz [Reincarnation: past and present], Qom: University of Religions and Denominations. [In Persian] Palmer, M. (2016), Freud, Jung va Din [Freud, Jung, and Religion] (Trans. M. Dehghanpour & G. Mahmoudi), Tehran: Roshd. [In Persian] Pournamdarian, Taqi. Plato’s world of illusion, Collective unconscious of Jung, and Mowlana’s world of heart, The Journal of Epicliterature, vol. 5, no. 9, 2010, pp. 52-68. [In Persian] https://sanad.iau.ir/Journal/jpnfa/Article/1115061 Pouyan, M. (2010), Ma’ad-e Jesmani dar Hekmat-e Mota’aliye [Bodily Resurrection in Transcendent Philosophy], Qom: Bustan-e Ketab. [In Persian] Raghb Isfahani, H. b. M. (1993), Mufradat Alfaz al-Qur’an [The Vocabulary of the Qur’an], Beirut: Dar al-Shamiya. [In Persian] Sabzevari, M. H. (2004), Asrar al-Hekm [The Secrets of Wisdom], Qom: Matbou’at Dini. [In Persian] Sana’i, A. (2016), Barsa-yi Ravesh-e Nātūrālīstī-ye Jung dar Tabein-e Rāvān va Ru’ya [An Investigation of Jung’s Naturalistic Method in Explaining the Mind and Dream], Methodology of Social Sciences and Humanities Journal, No. 87, pp. 93-117. [In Persian] https://method.rihu.ac.ir/article_1253.html Schultz, D., & Allen, S. (2015), Nazariye-haye Shakhsiat [Personality Theories] (Trans. Y. Seyed-Mohammadi), Tehran: Nashr Virayesh. [In Persian] Shahbazi, M., & Jahangiri, F. (2022), Nazariyeh-ye Tahlili-ye Karl Jung [Carl Jung’s Analytical Theory], Tehran: Nashr Zarrin Andishmand. [In Persian] Sharf, R. S. (2008), Theories of psychotherapy and counseling: Concepts and cases (4th ed.), Thomson Brooks/Cole. Sharp, D. (2023), Farhang-e Mafahim va Istatlaha-ye Ravan-Shenasi Yungi [Dictionary of Jungian Psychological Terms] (Trans. M. Sarbisha’i), Tehran: Mehr Andish. [In Persian] Shirazi, S. M. (1981), Asrar al-Ayat [The Secrets of the Verses] (Ed. Khajavi), Tehran: Islamic Association of Philosophy and Wisdom of Iran. [In Persian] Shirazi, S. M. (1991), Al-Hekma al-Muta’aliyya fi al-Asfar al-Arba’a [Transcendent Wisdom in the Four Journeys], Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-’Arabi. [In Persian] Shirazi, S. M. (1998), Mafatih al-Ghayb [Keys to the Unseen], Beirut: Institute of Arab History. [In Persian] Shirazi, S. M. (2004), Al-Shawahid al-Rububiyya [The Proofs of Divinity], Beirut: Foundation of Arab History. [In Persian] Shokarshken, H., et al. (2015), Maktabhaye Ravan-Shenasi va Naqd-e An [Schools of Psychology and Their Critique], Tehran: Samt. [In Persian] Snowden, R. (2020), Khod-amuz-e Jung [Self-Taught Jung] (Trans. N. Rahmanian), Tehran: Ashiyan. [In Persian] Stevens, A. (1999), On Jung: Updated Edition, Princeton, NJ: Princeton University Press. Tabataba’i, S. M. H. (2011), Osul-e falsafeh va ravesh-e realism [The principles of philosophy and the method of realism], Tehran: Morteza Motahhari, Sadra. [In Persian] Wulff, D. M. (2007), Ravanshenasi-ye din [Psychology of religion: classic and contemporary] (M. Dehqani, Trans.), Tehran: Roshd. [In Persian] Zeynati, A. (2004), Majmu’a-ye Maqalāt-e Hamayesh-e Jahāni-ye Hakim Mulla Sadra, “Ensān Kāmil az Didgāh-e Ravanshenasi va Sadra al-Mutālihin” [Collection of Articles of the Global Conference on Mulla Sadra, “The Perfect Human from the Viewpoint of Psychology and Transcendent Philosophers”], Vol. 11. Tehran: Bonyād-e Hikmat-e Islami-ye Sadra. [In Persian] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 224 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 12 |
||