پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 321 |
| تعداد مقالات | 2,399 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,087,384 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,245,412 |
پیشنهاد اولیه مدل قرآنیِ تبادل اجتماعی(QISEM) | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11622.2135 | ||
| نویسنده | ||
| حمیدرضا ایمانی فر* | ||
| دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| نظریه تبادل اجتماعی (SET) علیرغم توانمندی در تبیین رفتارهای عقلانی، به دلیل ابتنا بر «عقلانیت ابزاری» و «منفعتگرایی شخصی»، در تبیین کنشهای متعالی و ایثارگرانه با بنبست مواجه است. پژوهش حاضر با هدف بازتعریف سازوکارهای تبادل بر پایه آموزههای وحیانی و ارائه «مدل قرآنیِ تبادل اجتماعی (QISEM) انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل مفهومی تطبیقی انجام شد. در این راستا، با استناد به تفاسیر معتبر (المیزان و مجمعالبیان) و تحلیل غایتشناختی آیات محوری قرآن کریم (نظیر آیات بیع، تجارت و احسان)، مؤلفههای مدل استخراج و با یافتههای نوین روانشناسی انگیزش (نظریه خودتعیینگری) مقابله شد. یافتهها نشان داد که منطق قرآنی با بازتعریف ساختار تبادل از الگوی دوقطبی «انسان-انسان» ، به الگوی سهسویه «انسان-خدا-انسان»، عدم قطعیت در محاسبات اجتماعی را از طریق جایگزینی عقلانیت ایمانی»به جای عقلانیت ابزاری مدیریت میکند. در مدل QISEM، چرخه تبادل در چهار مرحله تنظیمگری قصد، تبادل ارزشمحور، ارزیابی توحیدی و تعالی وجودی بازطراحی شده است. بر اساس نتایج، مدل QISEM فرآیندی را تبیین میکند که در آن پاداش از یک متغیر بیرونی و متزلزل، به یک پیامد درونی و پایدار (رشد و سکینه) تبدیل میشود. این مدل نه تنها پایداریِ رفتارهای اخلاقی را در محیطهای ناعادلانه تضمین میکند، بلکه راهبردی نوین برای تنظیم هیجان و کاهش اضطرابِ محاسباتی در تعاملات اجتماعی ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نظریه تبادل اجتماعی (SET)؛ قرآن کریم؛ عقلانیت ایمانی؛ رشد معنوی؛ مدل QISEM | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 |
||