پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 334 |
| تعداد مقالات | 2,467 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,629,846 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,588,841 |
مفهوم سازی صمیمیت زناشویی بر اساس آیات و روایات | ||
| اسلام و روانشناسی خانواده | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/ipf.2026.11951.1057 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق شجاعی* 1؛ علی عسگری2 | ||
| 1گروه روان شناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم گروه اخلاق و تربیت، پژوهشگاه بین المللی قم | ||
| 2رییس مرکز پژوهشی روان سنجی هوشبهر، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با هدف مفهومسازی "صمیمیت زناشویی" بر اساس آیات و روایات و تبیین ابعاد آن بر پایه منابع اسلامی انجام شده است. روش: روش پژوهش، تحلیل کیفی محتوای متون دینی بود و در پنج گام شامل مشاهده نظاممند، غرقهشدن در محتوا، استخراج و صورتبندی یافتهها، اعتبارسنجی و ارائه گزارش نهایی سامان یافت. ارزیابی کیفیت یافته ها با به کارگیری روش کیفی تراکمی (QIC-KV) مبتنی بر "قاعده تراکم ظنون" و بر اساس دو شاخص متقن بودن (مطابقت یافته ها با مستندات دینی) و مفید بودن (قابلیت انتقال یافته ها به روان شناسی) انجام شد. یافته ها: واکاوی مفهومی صمیمیت نشان داد که بسیاری از واژههای رایج در ادبیات معاصر، از جمله محبت، اُنس، اُلفت و مودّت، تنها بخشی از دامنه معنایی این مفهوم را بازنمایی میکنند و معادل کامل آن نیستند. نتایج پژوهش نشان داد که معادل دقیق صمیمیت در زبان عربی و منابع اسلامی، "حمیمیّت" است که از ریشه "حمم" مشتق شده است. تحلیل لغوی و بررسی منابع تفسیری و روایی نشان داد که با وجود تنوع کاربردهای این ریشه، معنای بنیادین آن همواره به "قرب"، "اتصال" و "نزدیکی" بازمیگردد؛ مفهومی که در روابط انسانی بر عمیقترین سطح ارتباط و همپیوستگی دلالت دارد. بر این اساس، "قرب و نزدیکی"بهعنوان هسته معنایی سازماندهنده صمیمیت زناشویی در چارچوب اندیشه اسلامی تعیین شد. در گام بعد، آیات و روایات مرتبط با این موضوع بهصورت نظاممند گردآوری و تحلیل شد. نتایج نشان داد که صمیمیت زناشویی در متون اسلامی مفهومی چندلایه است که در هفت بُعد بههمپیوسته شامل صمیمیت فیزیکی، عاطفی، شناختی، ارتباطی، جنسی، کارکردی و معنوی تجلی مییابد. هر یک از این ابعاد بر محور قرب تعریف میشوند و شاخصهایی همچون همزیستی آرام، مودت و رحمت، شناخت متقابل، گفتوگو و معاشرت به معروف، رابطه مشروع همراه با احترام، همکاری در نقشها و رشد معنوی مشترک را دربرمیگیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صمیمیت زناشویی؛ تحلیل محتوای متون دینی؛ روابط همسران؛ مدل مفهومی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||