| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 337 |
| تعداد مقالات | 2,480 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,735,742 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,672,201 |
مفهوم سازی صمیمیت زناشویی براساس آیات و روایات | ||
| اسلام و روانشناسی خانواده | ||
| دوره 2، شماره 4، تیر 1405، صفحه 151-190 اصل مقاله (773.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/ipf.2026.2584 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدصادق شجاعی* 1؛ علی عسگری2 | ||
| 1استادیار، پژوهشگاه بین المللی المصطفی، قم، ایران | ||
| 2رییس مرکز پژوهشی روان سنجی هوشبهر، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده گسترده مقدمه و اهداف: صمیمیت زناشویی یکی از بنیادیترین مؤلفههای کیفیت روابط همسران و از مهمترین پیشبینهای رضایت، ثبات و سلامت خانواده به شمار میرود. پژوهشهای روانشناختی نشان دادهاند که این سازه با ابعاد مختلف عملکرد زوجین، از جمله کیفیت ارتباط، سازگاری، سلامت روان و پایداری زندگی مشترک ارتباطی نزدیک دارد. با وجود گسترش مطالعات در این حوزه، هنوز درباره ماهیت، تعریف و ابعاد صمیمیت زناشویی اجماع نظری وجود ندارد. در ادبیات روانشناسی، صمیمیت گاه بهعنوان یک تجربه هیجانی، گاه بهمثابه یک ویژگی تعاملی و در برخی دیدگاهها بهعنوان یک نیاز اساسی انسان مفهومسازی شده است. همچنین، الگوهای ارائهشده برای ابعاد صمیمیت تفاوتهای چشمگیری با یکدیگر دارند و مؤلفههایی متفاوت را برای آن پیشنهاد کردهاند؛ موضوعی که به ابهام در تعریف عملیاتی، اندازهگیری و تبیین این سازه انجامیده است. مرور پژوهشهای داخلی نیز نشان میدهد که بخش عمده مطالعات بر عوامل مؤثر بر صمیمیت، آموزش و مداخلات ارتقایی یا تدوین ابزارهای سنجش مبتنی بر چارچوبهای رایج روانشناسی متمرکز بودهاند. هرچند در سالهای اخیر تلاشهایی برای بهرهگیری از متون اسلامی در تبیین صمیمیت زناشویی انجام شده است، اما همچنان مفهومسازی این سازه بر پایه مبانی معرفتی اسلام با ابهامهای نظری بهویژه در تعیین معادل مفهومی صمیمیت، مرزبندی آن با مفاهیمی مانند محبت، مودّت، اُنس و اُلفت، و تبیین ساختار ابعاد آن روبهرو است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر مفهومسازی صمیمیت زناشویی بر اساس آیات قرآن کریم و روایات معصومان(ع)، شناسایی هسته معنایی و معادل دقیق این مفهوم در منابع اسلامی، و تبیین ابعاد و مؤلفههای آن در قالب یک مدل مفهومی منسجم است؛ مدلی که بتواند مبنایی نظری برای توسعه پژوهشهای روانشناسی خانواده، طراحی ابزارهای بومی سنجش و تدوین مداخلات آموزشی و مشاورهای مبتنی بر آموزههای اسلامی فراهم آورد. روش: پژوهش حاضر با هدف مفهومسازی صمیمیت زناشویی در چارچوب آموزههای اسلامی، با استفاده از روش تحلیل کیفی محتوای متون دینی انجام شد. دادههای پژوهش از طریق مطالعه نظاممند منابع لغوی، آیات قرآن کریم، روایات معتبر، منابع تفسیری و ادبیات علمی مرتبط با صمیمیت زناشویی گردآوری شدند. فرایند تحلیل در پنج مرحله پیوسته اجرا شد. در مرحله نخست، با مشاهده نظاممند، قلمرو پژوهش تعیین و معادلها، واژگان همخانواده و شواهد مرتبط با مفهوم صمیمیت در منابع اسلامی و روانشناختی شناسایی و گردآوری شد. در مرحله دوم، منابع منتخب بهصورت مکرر و عمیق مطالعه شدند تا کاربردهای واژگانی و مفهومی اصطلاحات در بافتهای مختلف، با توجه به سیاق آیات، روایات، تحلیلهای لغوی و دیدگاههای تفسیری، تبیین شود. در مرحله سوم، مفاهیم استخراجشده بر اساس شباهتهای معنایی، روابط درونی و سطح انتزاع، بدون تحمیل چارچوب نظری از پیش تعیینشده، طبقهبندی و سازماندهی شدند و مقولههای اصلی شکل گرفتند. در مرحله چهارم، اعتبار یافتهها با بهرهگیری از روش کیفی تراکمی (QIC-KV) مبتنی بر قاعده «تراکم ظنون» ارزیابی شد. در این مرحله، یافتهها بر اساس دو شاخص «متقن بودن» شامل استنادپذیری و انسجام درونی، و «مفید بودن» شامل قابلیت تبیین روانشناختی و کاربردپذیری نظری، مورد ارزیابی قرار گرفتند و تنها مفاهیم برخوردار از پشتوانه کافی در تحلیل نهایی حفظ شدند. در مرحله پایانی، مفاهیم اعتبارسنجیشده با یکدیگر تلفیق و روابط میان آنها تبیین شد و در نهایت، مدل مفهومی صمیمیت زناشویی با تعیین هسته معنایی و ابعاد اصلی آن در چارچوب نظام معنایی اسلام صورتبندی و گزارش شد. نتایج: یافتههای پژوهش نشان داد که یکی از چالشهای اساسی در ادبیات صمیمیت زناشویی، خلط این مفهوم با مفاهیمی مانند محبت، مودّت، اُنس، اُلفت و عشق است. بررسی تطبیقی منابع لغوی و متون اسلامی نشان داد که نزدیکترین معادل واژه Intimacy در زبان عربی، «حمیمیّت» است که از ریشه «حمم» مشتق شده است. تحلیل لغتنامههای معتبر، آیات قرآن کریم و روایات نشان داد که با وجود کاربردهای متنوع این ریشه در معانی مختلف، هسته معنایی مشترک همه آنها «قرب، نزدیکی و پیوند عمیق» است. این قرب در روابط انسانی به صورت نزدیکی عاطفی، خویشاوندی و پیوند وجودی، و در سایر کاربردها به معنای نزدیک شدن به نهایت شدت یا تأثیر ظاهر میشود. بر این اساس، «قرب» بهعنوان هسته سازماندهنده مفهوم صمیمیت زناشویی در چارچوب اندیشه اسلامی شناسایی شد. بر پایه این هسته معنایی، تحلیل نظاممند آیات و روایات مرتبط با روابط همسران نشان داد که صمیمیت زناشویی در اسلام سازهای چندبعدی است که در هفت بُعد بههمپیوسته تجلی مییابد: صمیمیت فیزیکی، عاطفی، شناختی، ارتباطی، جنسی، مشارکتی و معنوی. هر یک از این ابعاد با مستندات قرآنی و روایی پشتیبانی میشود و شاخصهایی مانند همزیستی آرام، مودّت و رحمت، شناخت و مشورت، معاشرت به معروف و گفتوگو، رابطه جنسی مشروع همراه با کرامت و نیت الهی، همکاری و مسئولیتپذیری در زندگی مشترک، و همراهی در مسیر رشد معنوی را در بر میگیرد. اعتبارسنجی یافتهها با روش کیفی تراکمی (QIC-KV) و ارزیابی خبرگان نیز نشان داد که ساختار هفتبعدی استخراجشده از انسجام مفهومی، استنادپذیری دینی و قابلیت تبیین روانشناختی مطلوب برخوردار است و پس از اعمال اصلاحات پیشنهادی، بهعنوان مدل نهایی صمیمیت زناشویی تثبیت شد. بحث و نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان داد که مفهوم صمیمیت زناشویی در منابع اسلامی را نمیتوان صرفاً با مفاهیمی مانند محبت، مودّت، اُنس یا عشق معادل دانست، بلکه نزدیکترین معادل مفهومی آن «حمیمیّت» است که بر پایه تحلیل ریشه «حمم» بر معنای «قرب و نزدیکی» استوار است. این یافته، مبنایی نو برای بازتعریف صمیمیت زناشویی در چارچوب اندیشه اسلامی فراهم میکند و نشان میدهد که صمیمیت، پیش از آنکه مجموعهای از احساسات یا رفتارها باشد، نوعی «قرب وجودی» میان زن و شوهر است که در ساحتهای مختلف زندگی مشترک تجلی مییابد. از این منظر، ابعاد فیزیکی، عاطفی، شناختی، ارتباطی، جنسی، مشارکتی و معنوی، مؤلفههایی مستقل و پراکنده نیستند، بلکه لایههای بههمپیوسته یک حقیقت واحد به شمار میروند که حول محور قرب شکل میگیرند. این صورتبندی، در مقایسه با الگوهای رایج روانشناسی، تفاوتی بنیادین دارد؛ زیرا در حالی که بسیاری از نظریهها صمیمیت را عمدتاً در سطح تجربه هیجانی، نیاز روانشناختی یا تعاملات بینفردی تبیین میکنند، مدل حاضر با تکیه بر مبانی معناشناختی و انسانشناختی اسلام، چارچوبی مفهومی و هنجاری برای فهم صمیمیت ارائه میدهد. بر این اساس، نزدیکی مطلوب در زندگی زناشویی تنها به شدت پیوند عاطفی محدود نمیشود، بلکه با رشد اخلاقی، مسئولیتپذیری، آرامش، مودّت، رحمت و تعالی معنوی پیوند مییابد. در مجموع، مدل هفتبعدی ارائهشده، با برخورداری از پشتوانه لغوی، قرآنی و روایی، میتواند مبنایی بومی و منسجم برای توسعه نظریههای روانشناسی خانواده در چارچوب اسلامی فراهم آورد. همچنین این مدل ظرفیت مناسبی برای طراحی ابزارهای بومی سنجش صمیمیت، تدوین برنامههای آموزشی و مشاورهای و انجام پژوهشهای تجربی بهمنظور آزمون روابط میان ابعاد مختلف صمیمیت زناشویی و پیامدهای آن در کیفیت زندگی خانوادگی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صمیمیت زناشویی؛ حمیمیت؛ آیات و روایات؛ تحلیل کیفی محتوای متون دینی؛ مفهومسازی؛ مدل مفهومی | ||
| مراجع | ||
|
منابع
* قرآن کریم.
ابنبابویه، محمد (1406ق)، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، قم: دارالشریف للنشر.
ابنسیده، علی بن اسماعیل (بیتا)، المخصص، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
ابنکثیر، اسماعیل (1419ق)، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
ابنمنظور، محمد بن مکرم (1414ق)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.
ابوحبیب، سعدی (1408ق)، القاموس الفقهی لغةً و اصطلاحاً، دمشق: دارالفکر.
أزدی صُحاری، عبدالله بن محمد (1996م)، کتاب الماء، مسقط: وزارة التراث القومی و الثقافة.
اولیا، نرگس (1385)، بررسی تأثیر آموزش غنیسازی زندگی زناشویی بر افزایش رضایتمندی زوجین شهر اصفهان، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.
برزگر، اسماعیل؛ سامانی، سیامک (1395)، «نقش واسطهای صمیمیت در رابطه بین الگوهای ارتباطی و کیفیت زندگی زناشویی»، فصلنامه زن و جامعه، ش2، ص115–127.
ثناگوییزاده، محمد (1400الف)، «الگوی غنیسازی صمیمیت زناشویی در دیدگاه اسلامی» (یک پژوهش کیفی)، فصلنامه فرهنگ مشاوره، ش45، ص1–28.
ثناگوییزاده، محمد (1400ب)، «تدوین برنامه اسلامی غنیسازی صمیمیت زناشویی و اثربخشی آن بر صمیمیت و رضایت زناشویی»، پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، ش23، ص9–34.
ثناگوییزاده، محمد (1400ج)، «الگوی خودمراقبتی منظم در صمیمیت زناشویی برخاسته از دیدگاه اسلامی»، روانشناسی فرهنگی، س5، ش1، ص166–194.
حسینی زبیدی، محمد مرتضی (بیتا)، تاج العروس من جواهر القاموس، کویت: وزارة الإرشاد و الأنباء.
حسینیان، سیمین؛ یزدی، منور؛ طباطبایی، ملیحه (1390)، «اثربخشی آموزش مهارتهای ارتباطی بر صمیمیت زناشویی زنان متأهل»، فصلنامه فرهنگی ـ تربیتی زنان و خانواده، ش6، ص45–70.
خجستهمهر، رضا؛ موحدی، معصومه؛ رجبی، غلامرضا (1389)، «تأثیر آموزش صمیمیت بر افزایش صمیمیت ارتباطی زوجین»، مجله دستاوردهای روانشناختی (علوم تربیتی و روانشناسی)، ش1، ص53–68.
رضایی، جواد؛ احمدی، سید احمد؛ اعتمادی، عذرا؛ فاتحیزاده، مریمالسادات؛ رضایی حسینآبادی، مریم؛ شهدوست، مریم (1390)، «تأثیر آموزش سبک زندگی اسلاممحور با تأکید بر نظام خانواده بر صمیمیت زوجین اراک»، مطالعات روانشناختی، ش9، ص76–106.
زمخشری، محمود بن عمر (1999م)، مقدمة الأدب، بیروت: دار البشائر الإسلامیة.
زید بن علی (بیتا)، مسند زید بن علی، بیروت: منشورات دارالمکتبة الحیاة.
سلطانعلی شاه، محمد (1372)، تفسیر بیان السعاده فی مقامات العباده، تهران: انتشارات سر الاسرار.
شجاعی، محمدصادق (1399)، «روش تحلیل کیفی محتوای متون دینی»، مطالعات اسلام و روانشناسی، ش27، ص41–73.
شجاعی، محمدصادق؛ شجاعی، محمدمهدی (1404)، «مدل مفهومی تابآوری معنوی براساس دعای هفتم صحیفه سجادیه»، مطالعات اسلام و روانشناسی، ش38، ص71–104.
شحاته، محمود (1423ق)، تفسیر مقاتل، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
صاحب بن عباد، اسماعیل (1414ق)، المحیط فی اللغة، تحقیق محمدحسن آلیاسین، بیروت: عالم الکتب.
طباطبایی، محمدحسین (1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
طبرسی، فضل بن حسن (1380)، تفسیر مجمع البیان، ترجمه علی کرمی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
طبری، محمد بن جریر (1412ق)، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفه.
طوسی، محمد بن حسن (بیتا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
اعتمادی، عذرا (1384)، بررسی و مقایسه اثربخشی رویکرد روانی آموزشی مبتنی بر شناختی ـ رفتاری و ارتباطدرمانی بر صمیمیت زوجها، پایاننامه دکتری، دانشگاه تربیت معلم تهران.
فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (1980م)، القاموس المحیط، بیروت: مؤسسة الرسالة.
نظری، علیمحمد؛ اسدی، مسعود؛ شاهینی، علی (1388)، «تأثیر خانوادهدرمانی کوتاهمدت ستیر بر صمیمیت زوجها»، زن و مطالعات خانواده، ش5، ص109–129.
References Abū Ḥabīb, Sa'dī (1408 AH). Al-Qāmūs al-Fiqhī Lughatan wa Iṣṭilāḥan. Damascus: Dār al-Fikr. [In Arabic] Aldous, J. (1977). "Family Interaction Patterns." Annual Review of Sociology, 3(1), 105-135. Azdī Ṣuḥārī, 'Abdullāh ibn Muḥammad (1996). Kitāb al-Mā'. Muscat: Wizārat al-Turāth al-Qawmī wa al-Thaqāfah. [In Arabic] Barzegar, E., & Sāmānī, S. (2016/1395). "Naqsh-e Mīānjīgarī-ye Ṣamīmīyat dar Rābeṭeh beyn-e Olgūhā-ye Ertebāṭī va Keyfīyat-e Zendegī-ye Zanāshū'ī" [The Mediating Role of Intimacy in the Relationship between Communication Patterns and Marital Quality of Life]. Faṣlnāmeh-ye Zan va Jāme'eh, 7(2), 115-127. [In Persian] Cordova, J. V., & Scott, R. L. (2001). "Intimacy: A Behavioral Interpretation." The Behavior Analyst, 24(1), 75-86. Dakowicz, A., & Dakowicz, L. (2021). "The Quality of Marital Communication of Spouses with a Higher and Lower Level of Satisfaction with Their Relationship." Kwartalnik Naukowy Fides et Ratio, 46(2), 129-141. Derlega, V. J. (Ed.). (2013). Communication, Intimacy, and Close Relationships. Elsevier. E‘temādī, 'Ozrā (2005/1384). Barrasī va Moqāyeseh-ye Asarbakhshī-ye Rūykard-e Ravān-Āmūzī-ye Mobtanī bar Shenākhtī-Raftārī va Ertebāṭ-Darmānī bar Ṣamīmīyat-e Zavjhā [A Comparative Study of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral and Communication Therapy Approaches on Couples' Intimacy] (Doctoral dissertation). Tarbiat Moallem University, Tehran. [In Persian] Finkel, E. J., Hui, C. M., Carswell, K. L., & Larson, G. M. (2014). "The Suffocation of Marriage: Climbing Mount Maslow without Enough Oxygen." Psychological Inquiry, 25(1), 1-41. Fīrūzābādī, Muḥammad ibn Ya'qūb (1980). Al-Qāmūs al-Muḥīṭ. Beirut: Mu'assisat al-Risālah. [In Arabic] Greeff, A. P., & Malherbe, H. L. (2001). "Intimacy and Marital Satisfaction in Spouses." Journal of Sex & Marital Therapy, 27(3), 247-257. Ḥoseynīān, S., Yazdī, M., & Ṭabāṭabā'ī, M. (2011/1390). "Asarbakhshī-ye Āmūzesh-e Mahārathā-ye Ertebāṭī bar Ṣamīmīyat-e Zanāshū'ī-ye Zanān-e Motā'ahhel" [Effectiveness of Communication Skills Training on Marital Intimacy of Married Women]. Faṣlnāmeh-ye Farhangī-Tarbīyatī-ye Zanān va Khānevādeh, 6, 45-70. [In Persian] Ḥusaynī Zubaydī, Muḥammad Murtaḍā (n.d.). Tāj al-'Arūs min Jawāhir al-Qāmūs. Kuwait: Wizārat al-Irshād wa al-Anbā'. [In Arabic] Ibn Bābawayh, Muḥammad (1406 AH). Thawāb al-A'māl wa 'Iqāb al-A'māl. Qom: Dār al-Sharīf lil-Nashr. [In Arabic] Ibn Kathīr, Ismā'īl (1419 AH). Tafsīr al-Qur'ān al-'Aẓīm. Beirut: Dār al-Kutub al-'Ilmiyyah. [In Arabic] Ibn Manẓūr, Muḥammad ibn Mukarram (1414 AH). Lisān al-'Arab. Beirut: Dār Ṣādir. [In Arabic] Ibn Sīdah, 'Alī ibn Ismā'īl (n.d.). Al-Mukhaṣṣaṣ. Beirut: Dār Iḥyā' al-Turāth al-'Arabī. [In Arabic] Jamieson, L. (1999). "Intimacy Transformed? A Critical Look at the 'Pure Relationship'." Sociology, 33(3), 477-494. Kardan, S. M., Khani, S., Hamzehgardeshi, Z., & Mohammadpour, R. A. (2018). "Socio demographic Factors Predicting Marital Intimacy in a Sample of Iranian Couples: A Cross sectional Study." Journal of Family Medicine and Primary Care, 7(6), 1433-1439. Keltner, S. K., & Kelly, O. (2009). "What Is Intimacy?" In Psychoanalysis, Aesthetics, and Politics in the Work of Julia Kristeva (pp. 163-177). Khojasṭeh-Mehr, R., Movahhedī, M., & Rajabī, Gh. (2010/1389). "Ta'thīr-e Āmūzesh-e Ṣamīmīyat bar Afzāyesh-e Ṣamīmīyat-e Ertebāṭī-ye Zavjīn" [The Effect of Intimacy Training on Increasing Couples' Communicational Intimacy]. Majalleh-ye Dastāvardhā-ye Ravān-shenākhtī ('Olūm-e Tarbīyatī va Ravān-shenāsī), 1, 53-68. [In Persian] Kim, M. (2013). "The Effect of Marital Intimacy, Sex Communication, and Sexual Satisfaction on Marital Satisfaction among Korean Middle aged Women." Journal of Next Generation Information Technology, 4(8), 441-448. Langer, S. L., Romano, J. M., Todd, M., Strauman, T. J., Keefe, F. J., Syrjala, K. L., & Porter, L. S. (2018). "Links between Communication and Relationship Satisfaction among Patients with Cancer and Their Spouses: Results of a Fourteen Day Smartphone Based Ecological Momentary Assessment Study." Frontiers in Psychology, 9, 1843. Lee, H., & Yoon, H. G. (2023). "Body Change Stress, Sexual Function, and Marital Intimacy in Korean Patients with Breast Cancer Receiving Adjuvant Chemotherapy: A Cross sectional Study." Asia Pacific Journal of Oncology Nursing, 10(5), 100228. Miller, R. S., & Lefcourt, H. M. (1982). "The Assessment of Social Intimacy." Journal of Personality Assessment, 46(5), 514-518. Moss, B. F., & Schwebel, A. I. (1993). "Defining Intimacy in Romantic Relationships." Family Relations, 42, 31-37. Naẓarī, 'A. M., Asadī, M., & Shāhīnī, A. (2009/1388). "Ta'thīr-e Khānevādeh-Darmānī-ye Kūtāh-Moddat-e Satīr bar Ṣamīmīyat-e Zavjhā" [The Effect of Short-Term Satir Family Therapy on Couples' Intimacy]. Zan va Moṭāle'āt-e Khānevādeh, 5, 109-129. [In Persian] Nurhayati, S. R., Faturochman, F., & Helmi, A. F. (2019). "Marital Quality: A Conceptual Review." Buletin Psikologi, 27(2), 109-124. O'Brien, M., & Peyton, V. (2002). "Parenting Attitudes and Marital Intimacy: A Longitudinal Analysis." Journal of Family Psychology, 16(2), 118-133. Olīā, N. (2006/1385). Barrasī-ye Ta'thīr-e Āmūzesh-e Ghani-sāzī-ye Zendegī-ye Zanāshū'ī bar Afzāyesh-e Rezāyatmandī-ye Zavjīn dar Shahr-e Eṣfahān [The Effect of Marital Life Enrichment Training on Increasing Couples' Satisfaction in Isfahan] (Master's thesis). University of Isfahan. [In Persian] Oxford English–Arabic Dictionary. (2014). Oxford University Press. Pasha, H., Basirat, Z., Esmailzadeh, S., Faramarzi, M., & Adibrad, H. (2017). "Marital Intimacy and Predictive Factors among Infertile Women in Northern Iran." Journal of Clinical and Diagnostic Research, 11(5), QC13-QC16. Rabin, C. (1998). "Gender and Intimacy in the Treatment of Couples in the 1990s." Sexual and Marital Therapy, 13(2), 179-190. Reẓā'ī, J., Aḥmadī, S. A., Etemādī, 'O., Fāteḥīzādeh, M. S., Reẓā'ī Ḥoseynābādī, M., & Shahdūst, M. (2011/1390). "Ta'thīr-e Āmūzesh-e Sabk-e Zendegī-ye Eslām-Meḥvar bā Ta'kīd bar Neẓām-e Khānevādeh bar Ṣamīmīyat-e Zavjīn-e Arāk" [The Effect of Islam-Oriented Lifestyle Training with Emphasis on Family System on Couples' Intimacy in Arak]. Moṭāle'āt-e Ravān-shenākhtī, 9, 76-106. [In Persian] Ṣāḥib ibn 'Ibād, Ismā'īl (1414 AH). Al-Muḥīṭ fī al-Lughah (Ed. Muḥammad Ḥasan Āl Yāsīn). Beirut: 'Ālam al-Kutub. [In Arabic] Sanāgū'īzādeh, M. (2021a/1400a). "Olgū-ye Ghanī-sāzī-ye Ṣamīmīyat-e Zanāshū'ī dar Dīdgāh-e Eslāmī: Yek Pažūhesh-e Keyfī" [The Model of Marital Intimacy Enrichment in Islamic Perspective: A Qualitative Research]. Faṣlnāmeh-ye Farhang-e Mashāvereh, 45, 1-28. [In Persian] Sanāgū'īzādeh, M. (2021b/1400b). "Tadvīn-e Barnāmeh-ye Eslāmī-ye Ghanī-sāzī-ye Ṣamīmīyat-e Zanāshū'ī va Asarbakhshī-ye Ān bar Ṣamīmīyat va Rezāyatmandī-ye Zanāshū'ī" [Developing an Islamic Program for Marital Intimacy Enrichment and Its Effectiveness on Marital Intimacy and Satisfaction]. Pazhouhesh-nāmeh-ye Eslāmī-ye Zanān va Khānevādeh, 23, 9-34. [In Persian] Sanāgū'īzādeh, M. (2021c/1400c). "Olgū-ye Khod-Morāqebatī-ye Manẓam dar Ṣamīmīyat-e Zanāshū'ī Bar-khāsteh az Dīdgāh-e Eslāmī" [The Model of Regular Self-Care in Marital Intimacy Derived from Islamic Perspective]. Do-Faṣlnāmeh-ye Ravān-shenāsī-ye Farhangī, 5(1), 166-194. [In Persian] Schaefer, M. T., & Olson, D. H. (1981). "Assessing Intimacy: The PAIR Inventory." Journal of Marital and Family Therapy, 7(1), 47-60. Shāḥātah, Maḥmūd (1423 AH). Tafsīr Muqātil. Beirut: Dār Iḥyā' al-Turāth al-'Arabī. [In Arabic] Shojā'ī, M. S. (2020/1399). "Ravesh-e Taḥlīl-e Keyfī-ye Moḥtavā-ye Motūn-e Dīnī" [Qualitative Content Analysis Method of Religious Texts]. Faṣlnāmeh-ye Moṭāle'āt-e Eslām va Ravān-shenāsī, 27, 41-73. [In Persian] Shojā'ī, M. S., & Shojā'ī, M. M. (2025/1404). "Model-e Mafhūmī-ye Tābāvarī-ye Ma'navī bar Asās-e Do'ā-ye Haftom-e Ṣaḥīfeh-ye Sajjādīyeh" [Conceptual Model of Spiritual Resilience Based on the Seventh Supplication of Sahifa al-Sajjadiyya]. Moṭāle'āt-e Eslām va Ravān-shenāsī, 38, 71-104. [In Persian] Spurlock, J. C. (2005). "Modern Love: Romance, Intimacy, and the Marriage Crisis." Journal of Social History, 39(1), 287-288. Stadler, G., Snyder, K. A., Horn, A. B., Shrout, P. E., & Bolger, N. (2012). "Close Relationships and Health in Daily Life: A Review and Empirical Data on Intimacy and Somatic Symptoms." Psychosomatic Medicine, 74(4), 398-409. Sulṭān-'Alīshāh, Muḥammad (1372). Tafsīr Bayān al-Sa'āda fī Maqāmāt al-'Ibāda. Tehran: Enteshārāt-e Serr al-Asrār. [In Arabic] Ṭabarī, Muḥammad ibn Jarīr (1412 AH). Jāmi' al-Bayān fī Tafsīr al-Qur'ān. Beirut: Dār al-Ma'rifah. [In Arabic] Ṭabarsī, Faḍl ibn Ḥasan (1380/2001). Tafsīr-e Majma' al-Bayān (Trans. 'Alī Karamī). Tehran: Vizārat-e Farhang va Irshād-e Eslāmī. [In Arabic] Ṭabāṭabā'ī, Muḥammad Ḥusayn (1417 AH). Al-Mīzān fī Tafsīr al-Qur'ān. Qom: Daftar-e Enteshārāt-e Eslāmī. [In Arabic] Ṭūsī, Muḥammad ibn al-Ḥasan (n.d.). Al-Tibyān fī Tafsīr al-Qur'ān. Beirut: Dār Iḥyā' al-Turāth al-'Arabī. Vanden Broucke, S., Vandereycken, W., & Vertommen, H. (1995). "Marital Intimacy: Conceptualization and Assessment." Clinical Psychology Review, 15(3), 217-233. Waring, E. M., & Reddon, J. R. (1983). "The Measurement of Intimacy in Marriage: The Waring Intimacy Questionnaire." Journal of Clinical Psychology, 39(1), 53-57. Yoo, J. (2022). "Gender Role Attitude, Communication Quality, and Marital Satisfaction among Korean Adults." Journal of Family Studies, 28(3), 1108-1125. Zamakhsharī, Maḥmūd ibn 'Umar (1999). Muqaddimat al-Adab. Beirut: Dār al-Bashā'ir al-Islāmiyyah. [In Arabic] Zayd ibn 'Alī (n.d.). Musnad Zayd ibn 'Alī. Beirut: Manshūrāt Dār al-Maktabah al-Ḥayāh. [In Arabic] | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 404 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 251 |
||