پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 330 |
| تعداد مقالات | 2,450 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,551,787 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,527,075 |
تحلیل گفتمان انتقادی عدالت اقتصادی و مسئولیت اجتماعی دولت در خطبه ۲۱۶ نهجالبلاغه | ||
| فصلنامه مطالعات دین، معنویت و مدیریت | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/rsm.2026.11911.1569 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن رنگریز* 1؛ محمد نورمحمدی2؛ محمد آقایی2 | ||
| 1گروه آموزشی مدیریت کسب و کار، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری کارآفرینی، گروه بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئله عدالت اقتصادی و مسئولیت اجتماعی دولت از مفاهیم بنیادین اندیشه سیاسی اسلام است که در متون کلاسیک، بهویژه نهجالبلاغه، جایگاهی محوری دارد. با وجود پژوهشهای تفسیری و اخلاقی متعدد درباره اندیشه حکمرانی امام علی (ع)، بررسی این مفاهیم از منظر تحلیل گفتمان انتقادی و با تمرکز بر سازوکارهای زبانی، ایدئولوژیک و روابط قدرت کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این خلأ پژوهشی، ضرورت واکاوی عمیقتر گفتمان حاکم بر خطبه ۲۱۶ نهجالبلاغه را آشکار میسازد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل انتقادی گفتمان خطبه ۲۱۶ نهجالبلاغه با تمرکز بر تبیین الگوهای مفهومی–ساختاری مرتبط با عدالت اقتصادی و مسئولیت اجتماعی دولت است و میکوشد نشان دهد این مفاهیم چگونه در چارچوبی گفتمانی بهعنوان مبنای مشروعیت سیاسی صورتبندی شدهاند. این پژوهش از نظر رویکرد، کاربردی–توسعهای و از حیث روش، کیفی است که با استفاده از چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف انجام شده است. بر اساس الگوی سهسطحی فرکلاف، متن خطبه در سطوح توصیف (ویژگیهای زبانی و متنی)، تفسیر (فرایندهای تولید، دریافت و بینامتنیت) و تبیین (پیوند گفتمان با ساختارهای اجتماعی و ایدئولوژیک) تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد که گفتمان حاکم بر خطبه ۲۱۶ بر «گفتمان حقوق متقابل» استوار است؛ گفتمانی که مشروعیت دولت را به ایفای مسئولیتهای اقتصادی و اجتماعی آن گره میزند. در این گفتمان، عدالت اقتصادی فراتر از بازتوزیع ثروت، بهمثابه فرایندی پویا برای صیانت از کرامت انسانی و پیشگیری از نابرابریهای ساختاری بازنمایی میشود و مسئولیت اجتماعی دولت ماهیتی الزامآور، پاسخگو و ساختاری مییابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عدالت اقتصادی؛ تحلیل گفتمان انتقادی؛ حکمرانی علوی؛ مسئولیت اجتماعی دولت؛ نهجالبلاغه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||