| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 330 |
| تعداد مقالات | 2,445 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,477,504 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,467,170 |
انضباط اجتماعی و چالشهای حاشیهنشینی: رویکردی مبتنی بر شواهد پیمایشی | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11966.2177 | ||
| نویسنده | ||
| سید رضا نقیب السادات* | ||
| گروه روابط عمومی دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران ، ایران | ||
| چکیده | ||
| انضباط اجتماعی یکی از ارکان اساسی در تأمین نظم، امنیت و توسعه پایدار در جوامع انسانی بهشمار میرود. رعایت قوانین و هنجارهای اجتماعی، بستر مناسبی برای تعاملات سالم و جلوگیری از بحرانهای اجتماعی و اقتصادی فراهم میآورد. در عین حال، در جوامعی که با پدیدههایی همچون حاشیهنشینی مواجهاند، اجرای این اصول با موانع و چالشهای متعددی همراه است. پژوهش حاضر با عنوان «انضباط اجتماعی و چالشهای حاشیهنشینی: رویکردی مبتنی بر شواهد پیمایشی»، با هدف شناسایی وضعیت کنونی بی انضباطی های اجتماعی در ایران و تبیین نقش حاشیهنشینی در تضعیف آن انجام شده است. در این مطالعه، مفهوم انضباط اجتماعی در سطحی گسترده و عام مورد بررسی قرار گرفته و از طریق پیمایشی میدانی بر پایه مواد 6، 7 و 8 قانون جرائم عمومی، مصادیق نقض قوانین و بیانضباطی شناسایی و در قالب پرسشنامهای 107 سؤالی گردآوری شده است. دادههای بهدستآمده در دو بخش توصیف یافتهها و تحلیل یافتهها تحلیل شده و نهایتاً به ارائه راهکارهایی منتهی شده است که با بهرهگیری از نظرات نخبگان، بهمنظور پیشنهاد به وزارت کشور و سایر نهادهای ذیربط تدوین شدهاند. یافتهها حاکی از آن است که انضباط اجتماعی در ایران با موانعی نظیر ضعف آگاهی عمومی، فرهنگ نافرمانی، تفاوتهای فرهنگی، شکافهای اقتصادی و فساد اداری مواجه است. همچنین، ناکارآمدی نظامهای آموزشی، نظارتی و تشویقی در ترویج نظم اجتماعی از ضعفهای مهم در این حوزه بهشمار میرود. بخش مهمی از این چالشها در مناطق حاشیهنشین کشور ظهور یافته است. این مناطق که معمولاً بهدلیل مهاجرت بیرویه، فقر، بیکاری، نبود زیرساختهای مناسب شهری و خدمات عمومی شکل گرفتهاند، محل تمرکز بالایی از آسیبهای اجتماعی، از جمله بینظمی، بزهکاری، و بیاعتمادی به ساختارهای رسمی هستند. فقدان دسترسی کافی به آموزش و آگاهیهای حقوقی، حضور کمرنگ نهادهای دولتی، و اجرای گزینشی قانون در این مناطق، موجب تضعیف اعتماد عمومی و گسترش رفتارهای ضدانضباطی شده است. در نتیجه، هرگونه راهبرد مؤثر برای ارتقای انضباط اجتماعی در سطح ملی، نیازمند توجه ویژه به شرایط خاص حاشیهنشینان و تدوین سیاستهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی هدفمند برای این مناطق است. پیشنهاد میشود آموزشهای شهروندی هدفمند، توسعه عدالت در اجرای قانون، و تقویت نهادهای اجتماعی محلی بهعنوان اولویتهای سیاستگذاری در نظر گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انضباط اجتماعی؛ حاشیهنشینی؛ نظم و امنیت؛ قانونمداری؛ پیمایش اجتماعی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||