پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 329 |
| تعداد مقالات | 2,430 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,195,956 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,311,832 |
مساجد به عنوان کانونهای گفتمانی در بازتولید هویت و سرمایه اجتماعی: تحلیلی از محلههای مرکزی و حاشیهای خرمآباد | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11808.2160 | ||
| نویسنده | ||
| مریم احمدپور* | ||
| دانشگاه جامع امام حسین(ع) | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش کیفی با استفاده از روش تحلیل گفتمان فرکلاف و وندایک، نقش مساجد در بازنمایی هویت اجتماعی و تولید سرمایه اجتماعی در محلههای مرکزی و حاشیهای شهر خرمآباد را واکاوی کرد. دادهها از ۲۵ خطبه ضبطشده، ۳۰ اطلاعیه تابلویی، 15 خبر محلی و مشاهدات مشارکتی در ۱۲ مسجد گردآوری شد. یافتهها نشان دادند که مساجد بهعنوان فضاهای هویتساز، مرزهای «خودی» و «غیری» را بر مبنای پیوندهای مذهبی-فرهنگی و شرایط معیشتی شکل میدهند. در محلههای مرکزی، گفتمانها با تاکید بر میراث فرهنگی-تاریخی و واژگان ایجابی مانند «وحدت اسلامی» و «میراث ماندگار» هویت مثبت گروهی را بازتولید میکنند؛ اما در محلههای حاشیهای، گفتمانها بر نیازهای معیشتی و حمایتهای اجتماعی مانند «مواسات اسلامی» و «اطعام نیازمندان» همراه با واژگان سلبی مانند «فقر تحمیلی» و «بیعدالتی نهادی» متمرکز است. تحلیل تولید و مصرف گفتمانها نشان داد سرمایه اجتماعی در محلههای مرکزی قویتر و مشارکت مردم در سطوح همکاری و تفویض اختیار فعالتر است، در حالی که در محلههای حاشیهای سرمایه اجتماعی محدود و مشارکت کنترلشده است. مشکلات نهادی مانند ناهماهنگی بودجهای و کمبود اعتبارها، موجب کاهش اعتماد و محدودیت عملکرد مساجد شدند. بر اساس نظریه هویت اجتماعی و نظریه سرمایه اجتماعی، گفتمانهای مسجدی موجب تقویت تعلق گروهی و انسجام اجتماعی شدهاند، ولی محدودیتهای نهادی در حاشیههای شهر، سرمایه اجتماعی و مشارکت را تضعیف کردهاند. پیشنهاد میشود با تخصیص بهینه بودجه، حمایت از برنامههای مسجدی در محلههای حاشیهای، توسعه برنامههای مشارکتی و ارتقای همکاری میان مساجد و سازمانهای مردمنهاد، زمینه ارتقای سرمایه اجتماعی و همبستگی اجتماعی فراهم شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مساجد خرمآباد؛ هویت اجتماعی؛ سرمایه اجتماعی؛ مشارکت؛ محلههای شهری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||