پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 325 |
| تعداد مقالات | 2,428 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,177,174 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,300,517 |
تحرک هنجاری و ظهور میاننسلی به نام «روشنفکری حوزوی» | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 09 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11742.2151 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد مهدی شرف الدین* 1؛ محمد رایجی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم | ||
| 2فارغ التحصیل دکتری فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم | ||
| چکیده | ||
| ظهور پدیدهای تحت عنوان «روشنفکری حوزوی» در دهههای اخیر، چالشهای نظری و جامعهشناختی نوینی را در فهم آرایش نیروهای فکری در ایران معاصر پدید آورده است. این پژوهش با هدف تبیین جامعهشناختی این پدیده، میکوشد تا با عبور از دوگانههای کلاسیک «سنت/تجدد» و «حوزوی/روشنفکر»، ماهیت این جریان را واکاوی کند. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بوده و چارچوب نظری آن بر اساس «جامعهشناسی معرفت» کارل مانهایم، با تأکید ویژه بر نظریه «شکاف نسلی» و «واحدهای نسلی» سامان یافته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که روشنفکری حوزوی نه یک انحراف عقیدتی و نه صرفاً یک تاکتیک سیاسی، بلکه محصولی از «تحرک هنجاری» و تغییر در «تمپوی تحولات اجتماعی» است. بر اساس تحلیل مانهایمی، این جریان نماینده یک «واحد نسلی» متمایز است که اگرچه در «موقعیت طبقاتی» و زیستجهانِ حوزه علمیه ریشه دارد، اما به واسطه «تماس تازه» (Fresh Contact) با میراث فرهنگی و مواجهه با هنجارهای مدرنیته، به بازتفسیر و «تملک» متفاوت سنت دینی پرداخته است. نتیجه آنکه روشنفکری حوزوی به مثابه یک نسل میانجی، هویت خود را در فضایی بینابینی تعریف کرده است؛ فضایی که در آن نه قابل تقلیل به سنتگرایی حوزوی است و نه قابل ادغام کامل در روشنفکری لیبرال عرفی، بلکه برآیندی دیالکتیکی از تعامل این دو میدان معرفتی محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روشنفکری حوزوی؛ کارل مانهایم؛ جامعهشناسی نسلها؛ تحرک هنجاری؛ شکاف نسلی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 0 |
||