| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 322 |
| تعداد مقالات | 2,423 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,135,769 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,266,620 |
تبیین علل ریشهای حاشیهنشینی به کمک نظریات توسعه منطقهای و اقتصاد شهری | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11770.2154 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا لشکری1؛ یاسر حاجی پور* 2 | ||
| 1دانشیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| سیاستهای حاشیهنشینی را میتوان به دو دسته درمانی (مانند سیاستهای بهسازی، توانمندسازی) و پیشگیرانه، تقسیم نمود. مطابق سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی(1402)، ارائه سیاستهای پیشگیرانه حاشیهنشینی، امری ضروری است. از طرفی پیشگیری، بدون توجه به «علل ریشهای»، امکانپذیر نیست زیرا صِرف پیشگیری از «علل نزدیک» حاشیهنشینی، مانع از بازتولیدِ آن نمیشود. هدف از این پژوهش که با روش تحلیلی-توصیفی صورت گرفته، تحلیل علل ریشهای (RCA) حاشیهنشینی است. مطابق یافتههای پژوهش، نابرابری منطقهای و مهاجرت، علل غیرریشهای هستند لذا به کمک نظریات توسعه منطقهای همچون جغرافیای اقتصادی جدید، نهادی و تکاملی، «علل نابرابری منطقهای» (یعنی «مکانیزمهای بازاری» و «سیاستهای دولتی») را به عنوان ریشه حاشیهنشینی از منظر توسعه منطقهای معرفی میکنیم. همچنین نیروهای تجمع شهری -که «پیشران ریشهای رشد شهری» هستند- و «سیاستهای بهبود امکانات رفاهی در محلات حاشیهنشین» -که منجر به «پارادوکس فقر شهری» میشوند-، دو علت ریشهای از منظر اقتصاد شهری میباشند. بنابراین بر خلاف تحلیلهای رایج که صرفا به علل مستقیم حاشیهنشینی همچون ضعف خدمات شهری، نابرابری منطقهای و مهاجرت میپردازند، نوآوری این تحقیق در این است که «مکانیزمهای بازاری»، «سیاستهای دولتی»، «نیروهای تجمع شهری» و «سیاستهای بهبود امکانات رفاهی در محلات حاشیهنشین» را به عنوان علل ریشهای حاشیهنشینی معرفی میکند. دلالت این نتایج، در امر سیاستگذاری پیشگیری از حاشیهنشینی مشهود است زیرا شناخت علل ریشهای که حاشیهنشینی را بازتولید میکنند برای پیشگیری ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حاشیهنشینی؛ علل؛ ریشهها؛ پیشگیری؛ نابرابری منطقهای | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||