پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 322 |
| تعداد مقالات | 2,423 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,135,729 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,266,565 |
بازنگری در پیشفرضهای جامعهشناسی دین: موضوع، رویکرد، میدان | ||
| فصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/soci.2026.11657.2142 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا شجاعیزند* | ||
| 'گروه جامعهشناسی/ دانشکدة علوم انسانی/ دانشگاه تربیت مدرس/ تهران/ ایران | ||
| چکیده | ||
| غایت علم، مداخله است و لازمة آن کسب شناختِ صائب از واقعیتی که قرار است در آن مداخله شود. ایستادن مقاله بر «موضوع» و «رویکرد» و «میدان»، تلاشی است برای هرچه نزدیکتر ساختنِ جامعهشناسی دینِ موجود به اسلام و به ایران؛ با این امعان که نمیتوان آن را جز از مسیر بازنگری در «پیشفرض»های صورتبخشِ آنها بهدست آورد. در وارسی از پیشفرضهایِ موضوعشناختیِ دین، به «دلالتیبودن»، «تعینداشتن» و «ایدئولوژیکبودنِ» آن رسیدیم. تأمل در نظریات رایجِ جامعهشناسی دین نیز نشان داد که غالباً دچار عارضة «تحویلی» هستند و در حالی تعمیم داده میشوند که از حیث میدان، متمایز از زمینههای پیدایی و بهکارگیریِ خود بوده و واقعیاتی چون «فاعلیت» و «مکانِ» مناسب و مقتضیِ دین را نادیده میگیرند و با مسائل آن، در موقعیتی که در «پیوند با قدرت» قرار گرفته، برخوردی اساساّ سویافته و آسیبشناسانه دارند. این بازنگری که به بومیسازی علم هم کمک میکند؛ مستلزم هیچ تنازلی از اعتبار عام علم نیست و دچار هیچ انشعاب و تخصیصی فراتر از آنچه در دیگر شاخهها و رهیافتهای علوم اجتماعی وجود دارد، نخواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دلالتیبودن دین؛ ذاتانگاری دین؛ ایدئولوژیکبودن دین؛ تحویلگرایی؛ مکان دین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||