پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 321 |
| تعداد مقالات | 2,399 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,087,384 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,245,412 |
طرحی از نظریه عاملیت و ساختار بر اساس معرفتشناسی رئالیستی علامه طباطبایی | ||
| روش شناسی علوم انسانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/mssh.2026.11150.2660 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا محمدی1؛ غلامرضا صدیق اورعی* 2 | ||
| 1گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران | ||
| 2عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف ارائه یک مدل نظری از رابطه عاملیت و ساختار بر اساس معرفت شناسی رئالیستی علامه طباطبایی انجام شده است. برای این، هستیشناسی کنش ارادی و مقدمات آن و نیز نحوه شناخت واقعیت و انواع آن مورد بررسی قرار گرفته و مدل نظری پژوهش که رابطه عاملیت و ساختار را در اندیشۀ رئالیستی نشان میدهد، استخراج شده است. نتیجه بررسی مزبور نشان داد که واقعیت اجتماعی، از جنس واقعیت های روانی است. با این تفاوت که به لحاظ وجودی بر فرد استوار نیست و قائم بر جمع است. و از آنجایی که "واقعیت" است، منشأ اثر است و در برابر ارادۀ فردی، از خود مقاومت نشان میدهد. از سویی کنش ارادی، دارای مقدمات ادراکی و عاطفی است. انواع واقعیات از جمله واقعیات اجتماعی بر شکلگیری مقدمات کنش اثر دارند. ولی در هر حال کنش را تعیین نمیکنند. بلکه برای بروز کنش نقش عامل زمینهساز را ایفا میکنند. همچنین کنش نیز خود یک واقعیت فیزیکی است که آثاری در واقعیات زیستی و روانی(اعم از درونی و بیرونی) به همراه دارد. سرانجام اینکه اگر چه انواع واقعیات از جمله واقعیات اجتماعی نسبت به بروز کنش، نقش عامل زمینهساز را دارند ولی با تسهیل انجام شکل خاصی از کنش در سطح وسیع میتوانند با واسطۀ کنش، آثار و پیامدهایی در دیگر واقعیات (اعم از فیزیکی و اجتماعی) داشته باشند و بدین طریق میتوان به مکانیسم تأثیر و تأثر واقعیتهای اجتماعی پی برد. از بحث فوق میتوان نتیجه گرفت که در مطالعه کنش، با علیتهای ترکیبی و عوامل زمینهساز مواجهیم و شناسایی این ترکیب عوامل و میزان تسهیلکنندگی آنها در بروز کنش از جمله موضوعات مهم در مطالعات جامعهشناختی خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رئالیستی؛ علامه طباطبایی؛ عاملیت؛ ساختار؛ واقعیت اجتماعی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 58 |
||