پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 321 |
| تعداد مقالات | 2,399 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,087,384 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,245,412 |
الگوی پیشنهادی آموزش دین متکی بر مؤلفههای لذت زیباشناختی: مطالعه موردی ادبیات حکمی-عرفانی | ||
| فصلنامه علمی تربیت اسلامی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/edu.2026.11525.3136 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین فرهادی* 1؛ حجت الله فرهانی2 | ||
| 1دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2دانشیار، گروه روانشاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ،ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: این پژوهش به شکاف میان نظریههای زیباشناسی دینی و کاربرد آموزشی آنها میپردازد. چهار متن مهم عرفانی فارسی ـ حدیقةالحقیقة، کشفالمحجوب، مصیبتنامه و مثنوی ـ بهعنوان نمونههایی از متون تعلیمی دینی انتخاب شدند تا نشان دهند چگونه تجربهی زیبایی میتواند به خدمت آموزش دین درآید. روش: مطالعه به روش کیفی و با رویکرد «تحلیل مضمون» انجام شد. مضمونها بهصورت ترکیبی (قیاسی و استقرایی) استخراج شدند. برای اطمینان از شفافیت و قابلیت بازتولید، فرایند تحلیل با کدنویسی پایتون اجرا گردید که شامل مراحل پاکسازی متن، شناسایی مضمونهای غالب، محاسبهی فراوانی و تحلیل همرخدادی شبکهای بود. یافتهها: در مجموع، ۲۵ زیرمضمون شناسایی شد. محور «شناختی/اکتشافی» بیشترین سهم را داشت (۴۱٫۹٪)، پس از آن «زمینهای/مخاطبوابسته» (۳۱٫۵٪)، «فرمی/بیانی» (۱۴٫۴٪) و «احساسی/هیجانی» (۱۰٪) قرار گرفتند؛ موارد نامشخص تنها ۲٫۲٪ بود. تحلیل همرخدادیها نشان داد فهم دینی زمانی بیشترین اثر را دارد که با برانگیختگی عاطفی همراه شود (شناختی×احساسی=۱۴). همچنین نوآوریهای فرمی عامل تقویت عاطفهاند (فرمی×احساسی=۱۳) و ساختار بیان بر تفسیر زمینهای اثر مستقیم دارد (زمینهای×فرمی=۱۰؛ شناختی×زمینهای=۸). بر پایهی این روابط، الگویی پنجمرحلهای برای طراحی آموزش دینی پیشنهاد میشود: آغاز با محرک عاطفی کوتاه، طرح مسئلهی اکتشافی، هدایت به فهم چندبافت، بازآفرینی خلاق همراه با توضیح تحلیلی، و پایان با مسئلهی باز برای پیگیری مفهومی. در این الگو، لذت زیباشناختی هدف نهایی نیست؛ بلکه واسطهای برای تعمیق فهم و استنباط دینی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| لذت زیباشناختی؛ آموزش دین؛ ادبیات عرفانی؛ الگوی آموزش؛ تحلیل مضمون | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 26 |
||