| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 325 |
| تعداد مقالات | 2,426 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,176,180 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,299,594 |
بررسی روش گربهمقابلهای بر اضطراب، تنظیم هیجان و تابآوری کودکان مضطرب | ||
| مطالعات اسلام و روانشناسی | ||
| دوره 20، شماره 40، فروردین 1405، صفحه 159-193 اصل مقاله (756.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/psy.2026.11414.2370 | ||
| نویسندگان | ||
| سمانه فهمیده1؛ پروین رفیعی نیا* 2؛ پرویز صباحی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان ایران | ||
| 2دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده گسترده مقدمه و اهداف: اختلالات اضطرابی از شایعترین مشکلات روانشناختی دوران کودکی هستند و میتوانند پیامدهای قابلتوجهی بر رشد هیجانی، اجتماعی و تحصیلی کودکان داشته باشند. تداوم اضطراب در کودکی نهتنها عملکرد روزمره کودک را مختل میکند، بلکه خطر بروز اختلالات روانشناختی در نوجوانی و بزرگسالی را نیز افزایش میدهد؛ ازاینرو شناسایی و بهکارگیری مداخلات درمانی مؤثر و مبتنی بر شواهد برای کودکان مضطرب از اهمیت ویژهای برخوردار است. درمان شناختی ـ رفتاری یکی از اثربخشترین رویکردها در درمان اضطراب کودکان به شمار میرود و پروتکلهای ساختارمندی در این حوزه تدوین شدهاند که برنامه «گربهمقابلهای» (Coping Cat) از جمله شناختهشدهترین آنهاست. این برنامه با تمرکز بر آموزش مهارتهای شناختی، رفتاری، شناسایی افکار ناکارآمد، مواجهه تدریجی با موقعیتهای اضطرابزا و تقویت خودکارآمدی طراحی شده است. در سالهای اخیر، رویکردهای نوین در حوزه سلامت روان کودک بر اهمیت فراتر رفتن از کاهش صرف نشانههای آسیبشناختی تأکید دارند و متغیرهای مثبت روانشناختی مانند تابآوری و تنظیم هیجان را بهعنوان پیامدهای مهم مداخله درمانی مدنظر قرار میدهند. تابآوری به توانایی کودک برای سازگاری مؤثر با شرایط استرسزا اشاره دارد و نقش محافظتی مهمی در برابر پیامدهای منفی اضطراب ایفا میکند. تنظیم هیجان نیز یکی از مؤلفههای اساسی رشد هیجانی کودک است و نقص در آن با شدت و تداوم اضطراب ارتباط نزدیکی دارد. با وجود شواهد فراوان درباره اثربخشی درمان گربهمقابلهای در کاهش اضطراب کودکان، پژوهشهای اندکی به بررسی همزمان اثر این مداخله بر تابآوری و تنظیم هیجان پرداختهاند و در بافت فرهنگی ایران این خلأ پژوهشی برجستهتر است؛ بر این اساس هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری مبتنی بر برنامه گربهمقابلهای بر اضطراب، تابآوری و تنظیم هیجان کودکان ۸ تا ۱۲ ساله بود. روش: پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون ـ پسآزمون و پیگیری سهماهه همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کودکان ۸ تا ۱۲ ساله دارای نشانههای اضطرابی ساکن شهر قم در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. در مرحله نخست، غربالگری اولیه با استفاده از مقیاس اضطراب کودکان اسپنس (فرم والد و فرم کودک) انجام شد و کودکانی که نمرهای بالاتر از خط برش این مقیاس به دست آوردند، وارد مرحله بعد شدند. پس از بررسی معیارهای ورود و خروج، ۲۴ کودک واجد شرایط بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۲ نفر) گمارده شدند. معیارهای ورود شامل دامنه سنی ۸ تا ۱۲ سال و وجود نشانههای اضطرابی بود و کودکانی که دارای اختلالات روانشناختی همبود یا دریافت همزمان درمانهای دیگر بودند از مطالعه کنار گذاشته شدند. گروه آزمایش درمان شناختی ـ رفتاری مبتنی بر برنامه گربهمقابلهای را در قالب شانزده جلسه انفرادی دریافت کرد. این جلسات شامل آموزش شناسایی هیجانها، بازسازی شناختی، آموزش مهارتهای مقابلهای، تمرین مواجهه تدریجی با موقعیتهای اضطرابزا و تقویت مهارتهای حل مسئله بود. گروه کنترل در طول دوره پژوهش در فهرست انتظار قرار داشت و مداخلهای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس اضطراب کودکان اسپنس، مقیاس تابآوری کودک و نوجوان (CYRM) و پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان نسخه کودک (CERQ-K) بود. دادهها در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری سهماهه جمعآوری و برای تحلیل دادهها از تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر استفاده شد. یافتهها: نتایج تحلیل دادهها نشان داد که درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر برنامه گربهمقابلهای تأثیر معناداری بر کاهش اضطراب کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در مرحله پسآزمون داشت و این کاهش در مرحله پیگیری سهماهه نیز حفظ شد. این یافته بیانگر اثربخشی پایدار این مداخله در کاهش نشانههای اضطرابی کودکان ۸ تا ۱۲ ساله است؛ همچنین نتایج مربوط به تابآوری نشان داد که نمرات تابآوری در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در مرحله پسآزمون افزایش یافت، هرچند این تفاوت در سطح مرزی معناداری آماری قرار داشت (۰.۰۵۱= P). با این حال در مرحله پیگیری سهماهه، افزایش تابآوری در گروه آزمایش به سطح معنادار آماری رسید و تفاوت معناداری با گروه کنترل مشاهده شد. نتایج در مورد تنظیم هیجان نشان داد که اگرچه نمرات تنظیم هیجان در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل در مراحل پسآزمون و پیگیری بهبود نسبی داشت، اما این تغییرات از نظر آماری معنادار نبود. این یافتهها گویای آن است که برنامه گربهمقابلهای در چارچوب اجرای حاضر، تأثیر معناداری بر بهبود تنظیم هیجان کودکان نداشته است، هرچند روند تغییرات به سمت بهبود مشاهده شد. بحث و نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان داد که درمان شناختی ـ رفتاری مبتنی بر برنامه گربهمقابلهای مداخلهای مؤثر در کاهش نشانههای اضطرابی کودکان ۸ تا ۱۲ ساله است و این اثربخشی در مرحله پیگیری سهماهه نیز حفظ میشود. این نتیجه با بخش گستردهای از پژوهشهای پیشین همسو است که اثربخشی درمانهای شناختی-رفتاری را بهعنوان خط اول مداخله در اختلالات اضطرابی کودکان تأیید کردهاند. به نظر میرسد آموزش مهارتهای شناسایی هیجان، بازسازی شناختی و مواجهه تدریجی با موقعیتهای اضطرابزا، نقش مهمی در کاهش اجتناب، افزایش احساس کنترل و کاهش برانگیختگی اضطرابی کودکان ایفا میکند. نتایج درباره تابآوری نشان داد اثر درمان گربهمقابلهای در مرحله پسآزمون در سطح مرزی معناداری قرار داشت، اما در مرحله پیگیری سهماهه به سطح معناداری آماری رسید. این الگو میتواند بیانگر ماهیت تدریجی شکلگیری تابآوری باشد. تابآوری برخلاف نشانههای اضطرابی که ممکن است نسبتاً سریع به مداخله پاسخ دهند، سازهای پیچیده و فرایندی است که نیازمند زمان برای تمرین، تعمیم و درونیسازی مهارتها در موقعیتهای واقعی زندگی است؛ ازاینرو افزایش معنادار تابآوری در مرحله پیگیری میتواند نشاندهنده آن باشد که کودکان پس از پایان جلسات درمانی، بهتدریج از مهارتهای آموختهشده در تعامل با موقعیتهای استرسزا استفاده کرده و توانایی سازگاری مؤثرتری را تجربه کردهاند. در مقابل، عدم مشاهده تأثیر معنادار درمان گربهمقابلهای بر تنظیم هیجان کودکان، یافتهای قابل تأمل است. اگرچه بهبود نسبی در میانگین نمرات تنظیم هیجان مشاهده شد، ولی این تغییرات به سطح معنادار آماری نرسید. این نتیجه میتواند بیانگر آن باشد که برنامه گربهمقابلهای، اگرچه بهطور غیرمستقیم به برخی جنبههای هیجانی میپردازد، اما بهصورت اختصاصی بر آموزش مهارتهای تنظیم هیجان تمرکز ندارد. بنابراین برای بهبود معنادار این سازه، ممکن است نیاز به مداخلات مکمل با تأکید مستقیم بر آموزش شناسایی، پذیرش و تنظیم هیجانها باشد. درمجموع نتایج این پژوهش بر اهمیت استفاده از مداخلات شناختی ـ رفتاری ساختارمند در درمان اضطراب کودکان تأکید دارد و نشان میدهد که برنامه گربهمقابلهای، افزون بر کاهش اضطراب میتواند در بلندمدت به افزایش تابآوری کودکان کمک کند. این یافتهها میتوانند راهنمایی کاربردی برای درمانگران، مشاوران و متخصصان سلامت روان کودک در طراحی مداخلات مؤثرتر باشند و زمینه را برای پژوهشهای آینده در جهت ترکیب این برنامه با رویکردهای تقویتکننده تنظیم هیجان فراهم سازند. تقدیر و تشکر: بدینوسیله از تمامی کودکان و والدینی که با مشارکت خود امکان اجرای این پژوهش را فراهم کردند و همچنین مرکز مشاوره آموزش و پرورش استان قم قدردانی میشود. این پژوهش بدون دریافت حمایت مالی خاص انجام شده است. تعارض منافع: نویسندگان این مقاله اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در انجام و انتشار این پژوهش وجود ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اضطراب؛ کودک؛ درمان شناختی ـ رفتاری؛ گربهمقابلهای؛ تابآوری؛ تنظیم هیجان | ||
| مراجع | ||
|
* قرآن کریم.
شاکریمنش، لیلا، حاجیاربابی، فاطمه و پیوندی یزدی، آرش (۱۴۰۰)، «اثربخشی آموزش مبتنیبر برنامه Coping Cat بر کاهش اضطراب و افزایش نظمجویی شناختی هیجان و تابآوری کودکان مراجعهکننده به دندانپزشکی: مطالعه موردی»، پزشکی داخلی امروز، س۲۷، ش۳، ص318-۳۴۱. https://imtj.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3269-1&slc_lang=fa&sid=1
علی بن ابیطالبj (۱۳۹۹)، نهجالبلاغه، ترجمه محمد دشتی، قم: انتشارات معروف.
کندال، فیلیپ سی و هتکه، کریستینا (۱۳۹۸)، درمان شناختی ـ رفتاری برای اضطراب کودکان: گربهسازگار (راهنمای درمانگر)، ترجمهٔ زهرا شهریور و فیروزه ضرغامی، چ3، تهران: انتشارات ارجمند.
کازرونی زند، بهناز، سپهری شاملو، زهره، و میرزاییان، بهرام. (۱۳۹۲). بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس تاب آوری کودک و نوجوان-۲۸ در جمعیت ایرانی: روایی و پایایی. نسیم تندرستی (سلامت خانواده)، ۲(۳)، ۱۵-۲۱. https://sid.ir/paper/518470/fa
لطفی، مژگام؛ بهرامپوری، لیلا، امینی، مهدی؛ فاطمیتبار، ریحانه، بیرشک، بهروز، انتظاری، محمد و شیاسی، یاسمن (۱۳۹۸)، «انطباق پرسشنامه تنظیم هیجان برای کودکان و نوجوانان (ERQ-CA) به زبان فارسی»، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران، س۲۹، ش۱۷۵، ص۱۱۷-۱۲۸. https://www.magiran.com/p2011190
موسوی، سید رقیه، موسوی، سید سجاد، محمودی قرایی، جعفر و اکبریزردخانه، سعید (۱۳۸۷)، «ابزارهای تشخیص اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان»، مجله دانشگاه علوم پزشکی ارتش جمهوری اسلامی ایران، س۶، ش۲، ص147-155. https://www.magiran.com/p668248
نصوحی دهنوی، مریم، غضنفری، احمد و احمدی، رضا (۱۴۰۲)، «مقایسه اثربخشی برنامه گروهی گربهسازگار کندال و مدیریت والدینی بر اضطراب اجتماعی، تابآوری و پرخاشگری بدنی دانشآموزان دبستانی»، رویش روانشناسی، س۱۲، ش۵، ص139-۱۴۸. https://frooyesh.ir/article-1-4295-fa.pdf
References * The Holy Qur'an. [In Arabic] Albano, A. M., & Kendall, P. C. (2002). Cognitive behavioral therapy for children and adolescents with anxiety disorders: Clinical research advances. International Review of Psychiatry, 14(2), 129-134. https://doi.org/10.1080/09540260220132644 ʿAlī ibn Abī Ṭālib (1399 H.sh./2020). Nahj al-Balāghah (M. Dashtī, Trans.). Qom: Intishārāt-i Maʿrūf. [In Persian] American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Publishing. Barlow, D. H. (2002). Anxiety and its disorders: The nature and treatment of anxiety and panic (2nd ed.). Guilford Press. Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (2nd ed.). Guilford Press. Birmaher, B., Brent, D., & AACAP Work Group on Quality Issues. (2019). Practice parameter for the assessment and treatment of children and adolescents with anxiety disorders. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 58(1), 1-28. https://doi.org/10.1097/01.chi.0000246070.23695.06 Cai, C., Mei, Z., Wang, Z., & Luo, S. (2025). School-based interventions for resilience in children and adolescents: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Frontiers in Psychiatry, 16, 1594658. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2025.1594658 Clark, D. A., & Beck, A. T. (2010). Cognitive therapy of anxiety disorders: Science and practice. Guilford Press. Dalhousie University. (2019). The Child and Youth Resilience Measure (CYRM) and Adult Resilience Measure (ARM): User manual – Research edition. Resilience Research Centre, Dalhousie University. Daros, A. R., Haefner, S. A., Asadi, S., Kazi, S., Rodak, T., & Quilty, L. C. (2021). A meta-analysis of emotion regulation outcomes in psychological interventions for youth with depression and anxiety. Nature Human Behaviour, 5(10), 1443-1457. https://doi.org/10.1038/s41562-021-01191-9 Eisenberg, N., Spinrad, T. L., & Eggum, N. D. (2010). Emotion-related self-regulation and its relation to children's maladjustment. Annual Review of Clinical Psychology, 6, 495-525. Essau, C. A., Conradt, J., & Petermann, F. (2014). Epidemiology of anxiety disorders in children and adolescents. In M. W. Vasey & M. R. Dadds (Eds.), The developmental psychopathology of anxiety (pp. 61-88). Oxford University Press. Fergus, S., & Zimmerman, M. A. (2005). Adolescent resilience: A framework for understanding healthy development in the face of risk. Annual Review of Public Health, 26(1), 399-419. https://doi.org/10.1146/annurev.publhealth.26.021304.144357 Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (4th ed.). Sage Publications. Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1-26. Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348-362. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.2.348 Helland, S. S., Baardstu, S., Kjøbli, J., Aalberg, M., & Neumer, S. P. (2022). Exploring the mechanisms in cognitive behavioural therapy for anxious children: Does change in emotion regulation explain treatment effect? Prevention Science, 23, 159-172. https://doi.org/10.1007/s11121-022-01341-z Ioannidis, C. A., & Siegling, A. B. (2015). Criterion and incremental validity of the emotion regulation questionnaire. Frontiers in Psychology, 6, 247. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00247 Kāzarūnī Zand, B., Sipihrī Shāmlū, Z., & Mīrzāyīyān, B. (1392 H.sh./2013). "Barrasī-yi wīzhigīhā-yi ravānʹsanjī-yi miqyās-i tābāvarī-yi kūdak wa nawjawān-28 dar jamʿīyat-i Īrān: ravāyī wa pāyāyī" [Examining the psychometric properties of the Child and Youth Resilience Measure-28 in the Iranian population: Validity and reliability]. Nasīm-i Tandurustī (Salāmat-i Khānavādih), 2(3), 15-21. Retrieved from https://sid.ir/paper/518470/fa [In Persian] Kendall, P. C. (1994). Treating anxiety disorders in children: Results of a randomized clinical trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 62(1), 100-110. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-006X.62.1.100 Kendall, P. C. (2012). Cognitive therapy with children and adolescents: A casebook for clinical practice (3rd ed.). Guilford Press.
Kendall, P. C., & Hedtke, K. (2006). Cognitive-behavioral therapy for anxious children: Therapist manual (3rd ed.). Workbook Publishing. Kendall, P. C., & Hedtke, K. A. (1398 H.sh./2019). Darmān-i shinākhtī-raftārī barā-yi iḍṭirāb-i kūdakān: Gurbih-Sāzgār (rāhnimā-yi darmāngar) [Cognitive-behavioral therapy for anxious children: Coping Cat (therapist manual)] (Z. Shahrīvar & F. Zarghāmī, Trans.; 3rd ed.). Tehran: Intishārāt-i Arjmand. [In Persian] Kendall, P. C., Ney, J. S., Maxwell, C. A., Lehrbach, K. R., Jakubovic, R. J., McKnight, D. S., & Friedman, A. L. (2023). Adapting CBT for youth anxiety: Flexibility, within fidelity, in different settings. Frontiers in Psychiatry, 14, 1067047. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1067047 Lenz, A. S. (2015). Meta-analysis of the Coping Cat program for decreasing severity of anxiety symptoms among children and adolescents. Journal of Child and Adolescent Counseling, 1, 51-65. https://doi.org/10.1080/23727810.2015.1079116 Luṭfī, M., Bahrāmpūrī, L., Amīnī, M., Fāṭimītābār, R., Bīrask, B., Intiẓārī, M., & Shīyāsī, Y. (1398 H.sh./2019). "Intibāq-i pursishnāmih-ʾi tanẓīm-i hiʿjān barā-yi kūdakān wa nawjawānān (ERQ-CA) bih zabān-i Fārsī" [Adaptation of the Emotion Regulation Questionnaire for Children and Adolescents (ERQ-CA) into Persian]. Majallah-ʾi Dānishgāh-i ʿUlūm-i Pizishkī-i Māzandarān, 29(175), 117-128. Retrieved from https://www.magiran.com/p2011190 [In Persian] Luthar, S. S., Cicchetti, D., & Becker, B. (2000). The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Development, 71(3), 543-562. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00164 Masten, A. S. (2014). Ordinary magic: Resilience in development. Guilford Press. Masten, A. S. (2018). Resilience theory and research on children and families: Past, present, and promise. Journal of Family Theory & Review, 10(1), 12-31. https://doi.org/10.1111/jftr.12255 Mesman, E., Vreeker, A., & Hillegers, M. (2021). Resilience as a protective factor for mental health problems in children and adolescents: A systematic review. Current Opinion in Psychiatry, 34(4), 324-332. https://doi.org/10.1097/YCO.0000000000000724 Mūsawī, S. R., Mūsawī, S. S., Maḥmūdī Qarāyī, J., & Akbarīzārdkhānih, S. (1387 H.sh./2008). "Abrāzhā-yi tashkhīṣ-i iḍṭirābāt-i iḍṭirābī dar kūdakān wa nawjawānān" [Assessment and diagnosis instruments of anxiety disorders in children and adolescents]. Majallah-ʾi Dānishgāh-i ʿUlūm-i Pizishkī-i Artish-i Jumhūrī-yi Islāmī-yi Īrān, 6(2), 147-155. Retrieved from https://www.magiran.com/p668248 [In Persian] Nauta, M. H., Scholing, A., Rapee, R. M., Abbott, M., Spence, S. H., & Waters, A. (2004). A parent-report measure of children's anxiety: Psychometric properties and comparison with child-report in clinic and normal samples. Behaviour Research and Therapy, 42(7), 813-839. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(03)00200-6 Nuṣūhī Dihnavī, M., Ghazanfarī, A., & Aḥmadī, R. (1402 H.sh./2023). "Muqāyasih-ʾi aṡarbakhshī-yi barnāmih-ʾi gurūhī-i Gurbih-Sāzgār-i Kindāl wa mudīriyyat-i vālidaynī bar iḍṭirāb-i ijtimāʿī, tābāvarī wa parrākishgarī-yi jismānī-yi dānishāmūzān-i dabistānī" [Comparison of the effectiveness of Kendall's Coping Cat group program and parent management training on social anxiety, resilience, and physical aggression of primary school students]. Ravish-i Ravānshināsī, 12(5), 139-148. Retrieved from https://frooyesh.ir/article-1-4295-fa.pdf [In Persian] Öhman, A. (2021). Fear and anxiety: Evolutionary, cognitive, and clinical perspectives. Academic Press. Peris, T. S., Compton, S. N., Kendall, P. C., Birmaher, B., Sherrill, J., March, J., & Piacentini, J. (2017). Trajectories of change in youth anxiety during cognitive-behavior therapy. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 85(6), 530-542. https://doi.org/10.1037/a0038402 Rochman, F., Nugroho, W. B., Albany, S. S., Ikhsani, H., Sukiman, S., Hakim, I., & Rachman, S. Y. (2024). Concept of resilience in Islamic perspective. Jurnal Studi Islam dan Kemuhammadiyahan (JASIKA), 4(1), 95-109. https://doi.org/10.18196/jasika.v4i1.86 Spence, S. H. (1998). A measure of anxiety symptoms among children. Behaviour Research and Therapy, 36(5), 545-566. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(98)00034-5 Spence, S. H. (1999). Spence Children's Anxiety Scale (parent version). University of Queensland. Spence, S. H., Barrett, P. M., & Turner, C. M. (2003). Psychometric properties of the Spence Children's Anxiety Scale with young adolescents. Journal of Anxiety Disorders, 17(6), 605-625. https://doi.org/10.1016/S0887-6185(02)00236-0 Spence, S. H., Rapee, R., McDonald, C., & Ingram, M. (2001). The structure of anxiety symptoms among preschoolers. Behaviour Research and Therapy, 39, 1293-1316. https://doi.org/10.1016/S0005-7967(00)00098-X Spielberger, C. D. (2010). State-trait anxiety inventory. In C. D. Spielberger (Ed.), Encyclopedia of stress (2nd ed., pp. 632-634). Academic Press. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson. Tull, M. T., Berghoff, C. R., & Gratz, K. L. (2018). Emotion regulation difficulties and anxiety: A review of current conceptualizations and empirical evidence. Current Opinion in Psychology, 21, 81-88. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.12.005 Ungar, M., & Liebenberg, L. (2009). Assessing resilience across cultures using mixed methods: Construction of the Child and Youth Resilience Measure. Journal of Mixed Methods Research, 3(2), 126-149. https://doi.org/10.1177/1558689808330626 van Starrenburg, M. L. A., Kuijpers, R. C. M. W., Kleinjan, M., Hutschemaekers, G. J. M., & Engels, R. C. M. E. (2016). Effectiveness of a cognitive behavioral therapy-based indicated prevention program for children with elevated anxiety levels: A randomized controlled trial. Prevention Science, 18(1), 31-39. https://doi.org/10.1007/s11121-016-0725-5
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 80 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 11 |
||