تحلیل سیاستی هویت علمی و گفتمانی برنامه‎های جامعه‎شناسی از نظر تا عمل در آموزش عالی ایران

منابع

 آرون، رمون (1402). جامعه‎شناسی تمدن مدرن، ترجمۀ پیروز ایزدی. تهران: فرهنگ جاوید.

اسلامی، روح‎اله، و خوش‎بین، ملیحه (1403). چرخۀ سیاست‌گذاری آموزش‌عالی در ایران: روندها، فرایندها و چالش‌ها. توسعۀ علوم انسانی، 10، 71-104. https://doi.org/10.22047/hsd.2024.447890.1009

اسمیت، جیمز (1401). چگونه سکولار نباشیم؟ تقریری از اندیشۀ چارلز تیلور، ترجمۀ حامد قدیری. تهران: ترجمان علوم انسانی.

اسمیت، فیلیپ، و رایلی، الگزندر (1394). نظریۀ فرهنگی، ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: علمی.

اشتریان، کیومرث (1391). روش سیاست‎گذاری فرهنگی. تهران: آشنا.

افروغ، عماد (1386). محتواگرایی و تولید علم. تهران: سورۀ مهر.

افروغ، عماد (1396). ارزیابی انتقادی نهاد علم در ایران. تهران: پژوهشکدۀ مطالعات فرهنگی و اجتماعی.

الدمدو، کنت (1403). سنت‎گرایی: دین در پرتو فلسفۀ جاویدان، ترجمۀ رضا بهشتی. تهران: حکمت.

برگر، پیتر (1402). سایبان مقدس: عناصر نظریۀ جامعه‎شناختی دین، ترجمۀ ابوالفضل مرشدی. تهران: ثالث.

بلاوت، جیمز موریس (1401). غرب چگونه غرب شد، ترجمۀ مرتضی مداحی. تهران: سروش.

بودن، ریمون (1389). مطالعاتی در آثار جامعه‎شناسان کلاسیک، جلد 2، ترجمۀ باقر پرهام. تهران: مرکز.

بهامبرا، گرمیندر (1401). بازاندیشی در معنای مدرنیته: پسااستعمارگرایی و تخیل جامعه‎شناسانه، ترجمۀ شهاب تقی‎پور. تهران: پژوهشکدۀ فرهنگ و هنر اسلامی.

پر، رنو، و پله، ژیل (1396). جامعه‎شناسی-تاریخ اقدام عمومی، ترجمۀ مجید وحید. تهران: مرکز.

تریگ، راجر (1400). فهم علم اجتماعی، ترجمۀ شهناز مسمی‎پرست. تهران: گل آذین.

خشکاب، شهربانو (1403). شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های اصلی مبانی سیاسی-اجتماعی آموزش ‌عالی ایران؛ با تأکید بر انتظارات دولت. مجلس و راهبرد، 117، 445-495. https://doi.org/10.22034/mr.2022.5402.5163

ریتزر، جرج (1389). مبانی نظریۀ جامعه‎شناختی معاصر و ریشه‎های کلاسیک آن، ترجمۀ شهناز مسمی‎پرست. تهران: ثالث.

ژیرو، کلود (1395). تاریخ جامعه‎شناسی، ترجمۀ گیتی خرسند. تهران: نگاه معاصر.

شیربگی، ناصر، و عبداله‎زاده، نسیم (1399). تحلیل گفتمان سیاست‎گذاری آموزشی در نظام آموزش عالی ایران. سیاست‎گذاری عمومی، 6(2)، 179-200. https://doi.org/10.22059/jppolicy.2020.77619

عرفان‎منش، ایمان (1400). ارزیابی وضعیت حکمرانی پایدار در شورای تحول علوم انسانی در چارچوب بیانیۀ گام دوم انقلاب اسلامی. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 17، 9-38. DOR: 20.1001.1.23295599.1400.9.1.1.8

عرفان‎منش، ایمان (1401). فرهنگ علم و فناوری و خلقیات ایرانی: تحلیلی راهبردی از گونه‎شناسی مشکلات و راهکارها بر مبنای نظر نخبگان. راهبرد، 103، 253-286. https://doi.org/10.22034/rahbord.2023.378069.1524

عرفان‎منش، ایمان (1402). تمدن-جامعه‎شناسی: رویکردی انتقادی و تحولی از دریچۀ فلسفۀ تاریخ و تمدن. تهران: دانشگاه امام صادقj.

عرفان‎منش، ایمان (1404الف). بن‎مایه‎های الهیات تمدنی علم اجتماعی مدرن. تهران: سروش.

عرفان‎منش، ایمان (1404ب). مطالعۀ تطبیقی انگارۀ الهیات تمدنی در رویکرد و اسناد راهبردی کلان در ایران معاصر. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 56، 497-536. https://doi.org/10.22034/scs.2025.513091.1676

علی‎پور، مهدی (1403). انتظارات اسناد بالادستی از نظام آموزش عالی کشور. پژوهش و برنامه‎ریزی در آموزش عالی، 112، 1-15. 10.61838/KMAN.IRPHE.30.2.1

فوکو، میشل (1400). مراقبت و تنبیه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهان‎دیده. تهران: نشر نی.

فی، براین (1402). فلسفۀ امروزین علوم اجتماعی: با نگرش چندفرهنگی، ترجمۀ خشایار دیهیمی. تهران: نشر نو.

کپوتو، ریچارد، کاترین، ماری، نتینگ، اف الن، کافی، آماندا، آمنتا، ادوین، و کلاسن، جوچن  (1400). درآمدی به تحلیل سیاست اجتماعی، ترجمۀ معصومه قاراخانی. تهران: کرگدن.

کریمی، جلیل (1401). تحلیل ساختاری آموزش عالی به‌مثابۀ نظام اجتماعی: پژوهشی کیفی. مطالعات دانشگاه، 1، 89-124. https://doi.org/10.22035/jous.2022.415

لیدمن، سون ‎اریک (1387). در سایۀ آینده: تاریخ اندیشۀ مدرنیته، ترجمۀ سعید مقدم. تهران: اختران.

مارتین، دیوید، میلز، جان ارم، و پیکرینگ، ویلیام (1398). جامعه‎شناسی و الهیات: پیوند و تعارض، ترجمۀ علی مرشدی‎زاده. تهران: ترجمان علوم انسانی.

ماژرزاک، آن (1398). پژوهش و سیاست‎گذاری، ترجمۀ هوشنگ نایبی. تهران: نی.

مرادی‎پور، حجت‎اله، حاجیانی، ابراهیم، و خلیفه، حشمت (1396). رهیافتی به پیامدهای سیاست‎گذاری علم و فناوری در ایران براساس تحلیل اسناد بالادستی. پژوهش در نظام‎های آموزشی، 37، 151-178. https://doi.org/10.22034/jiera.2017.57770

محبان، محمدجواد، قائدی، محمدرضا، دهشیری، محمدرضا، و کاوه، محمدکاظم (1403). ارزیابی چالش‌های نظام آموزش عالی ایران بعد از انقلاب در فرآیند سیاست‎گذاری و تصمیم‌سازی علمی و اجرایی. جامعه‎شناسی آموزش و پرورش، 10(2)، 284-294. https://www.doi.org/10.22034/ijes.2024.2021986.1534

والرشتاین، ایمانوئل (1400). علوم اجتماعی را بگشایید: گزارشی در باب ساختاربندی مجدد علوم اجتماعی، ترجمۀ مهدی معافی. تهران: روزگار نو.

همرسلی، مارتین (1400). مفهوم فرهنگ: تاریخچه و ارزیابی، ترجمۀ حجت‎اله خدری و ولی‎اله نصیری. تهران: نقد فرهنگ.

References

ʿĀbidīnī, M. R. (1399 H.sh./2020). Taḥaqquq-i khānavādih-ʾi wilāyīʾī bā majālis-i Ḥusaynī [Realizing the divinely-guided family through Ḥusaynī gatherings]. Tehran: Nashr-i Maʿārif. [In Persian]

Afrūgh, ʿI. (1386 H.sh./2007). Mihṭawāgarāyī wa tawlīd-i ʿilm [Contentism and the production of knowledge]. Tehran: Sūrih-ʾi Mihr. [In Persian]

Afrūgh, ʿI. (1396 H.sh./2017). Arzyābī-yi intiqādī-yi nihad-i ʿilm dar Īrān [A critical assessment of the institution of science in Iran]. Tehran: Pizhūhishkadih-ʾi Muṭāliʿāt-i Farhangī wa Ijtimāʿī. [In Persian]

Āl-Damdū, K. (1403 H.sh./2024). Sunnatgarāyī: Dīn dar purtuw-i falsafih-ʾi jāwidān [Traditionalism: Religion in the light of eternal philosophy] (R. Bihishtī, Trans.). Tehran: Ḥikmat. [In Persian]

ʿAlīpūr, M. (1403 H.sh./2024). Intiẓārāt-i asnād-i bālādashtī az niẓām-i āmūzish-i ʿālī-yi kishwar [Expectations of upstream documents from the country’s higher education system]. Pizhūhish wa BarnāmihRīzī dar Āmūzish-i ʿĀlī, 112, 1-15. doi: 10.61838/KMAN.IRPHE.30.2.1 [In Persian]

Ārūn, R. (1402 H.sh./2023). Jāmiʿahshināsī-yi tamaddun-i mudirn [Sociology of modern civilization] (P. Īzadī, Trans.). Tehran: Farhang-i Jāwid. [In Persian]

Ashtariyān, K. (1391 H.sh./2012). Ravish-i siyāsatguzārī-yi farhangī [Method of cultural policy]. Tehran: Āshnā. [In Persian]

Barker, E. (1976). Value systems generated by biologist. Contact, 55(1), 2-13. doi: 10.1080/13520806.1976

Bauman, Z. (1992). Intimations of postmodernity. London: Routledge.

Berger, P. (1402 H.sh./2023). Sāyibān-i muqaddas: ʿAnāṣir-i naẓariyyih-ʾi jāmiʿahshinākhtī-yi dīn [The sacred canopy: Elements of a sociological theory of religion] (A. Murshidī, Trans.). Tehran: S̱ālis̱. [In Persian]

Bhambra, G. (1401 H.sh./2022). Bāzandīshī dar maʿnā-yi mudirniyyih: Pasāistiʿmārgarāyī wa takhayyul-i jāmiʿahshinākhtī [Rethinking the meaning of modernity: Postcolonialism and the sociological imagination] (Sh. Taqīpūr, Trans.). Tehran: Pizhūhishkadih-ʾi Farhang wa Hunar-i Islāmī. [In Persian]

Blaut, J. M. (1401 H.sh./2022). Gharb chigūnih gharb shud [How the West became the West] (M. Madadḥī, Trans.). Tehran: Surūsh. [In Persian]

Boudon, R. (1389 H.sh./2010). Muṭāliʿātī dar ās̱ār-i jāmiʿahshināsān-i klāsīk [Studies in the works of classical sociologists] (Vol. 2) (B. Parhām, Trans.). Tehran: Markaz. [In Persian]

Bourdieu, P., & Wacquant, L. (1992). An invitation to reflexive sociology. Chicago: University of Chicago Press.

Caputo, R., et al. (1400 H.sh./2021). Darāmadī bar taḥlīl-i siyāsat-i ijtimāʿī [An introduction to social policy analysis] (M. Qarākhānī, Trans.). Tehran: Kargadān. [In Persian]

Erfanmanesh, I. (1400 H.sh./2021). Arzyābī-yi wizhagī-yi ḥukmrānī-yi pāydār dar Shawrā-yi Taḥawwul-i ʿUlūm-i Insānī dar chārchūb-i bayāniyyih-ʾi Gām-i Duvvum-i Inqilāb-i Islāmī [Evaluation of sustainable governance status in the Council for the Transformation of the Humanities within the framework of the Second Step of the Islamic Revolution statement]. Muṭāliʿāt-i Algow-yi Pišraft-i Islāmī-i Īrānī, 17, 9-38. DOR: 20.1001.1.23295599.1400.9.1.1.8 [In Persian]

Erfanmanesh, I. (1401 H.sh./2022). Farhang-i ʿilm wa fannāwarī wa khulqiyyāt-i Īrānī: Taḥlīlī rāhburdī az gūnihshināsī-yi mushkilāt wa rāhkārhā bar mabnā-yi naẓar-i nukhbagān [Culture of science and technology and Iranian character traits: A strategic analysis of the typology of problems and solutions based on elite opinions]. Rāhburd, 103, 253-286. doi: 10.22034/rahbord.2023.378069.1524 [In Persian]

Erfanmanesh, I. (1402 H.sh./2023). Tamaddun-Jāmiʿahshināsī: Rūykardī intiqādī wa taḥawwulī az dargah-ʾi falsafih-ʾi tārīkh wa tamaddun [Civilo-sociology: A critical and transformational approach from the perspective of the philosophy of history and civilization]. Tehran: Dānishgāh-i Imām Ṣādiq. [In Persian]

Erfanmanesh, I. (1404a H.sh./2025a). Binmāyihhā-yi īlāhiyyāt-i tamaddunī-yi ʿilm-i ijtimāʿī-yi mudirn [Motifs of civilizational theology of modern social science]. Tehran: Surūsh. [In Persian]

Erfanmanesh, I. (1404b H.sh./2025b). Muṭāliʿih-ʾi taṭbīqī-yi angārih-ʾi īlāhiyyāt-i tamaddunī dar rūykard wa asnād-i rāhburdī-yi kalān dar Īrān-i muʿāṣir [A comparative study of the idea of civilizational theology in the approach and macro-strategic documents in contemporary Iran]. Rāhburd-i Ijtimāʿī-Farhangī, 56, 497-536. doi: 10.22034/scs.2025.513091.1676 [In Persian]

Eslāmī, R., & Khwashbīn, M. (1403 H.sh./2024). Charkhih-ʾi siyāsatguzārī-yi āmūzish-i ʿālī dar Īrān: Rawandhā, farāyandhā wa chālīshhā [The higher education policy cycle in Iran: Trends, processes, and challenges]. Tawsiʿih-ʾi ʿUlūm-i Insānī, 10, 71-104. doi: 10.22047/hsd.2024.447890.1009 [In Persian]

Fayy, B. (1402 H.sh./2023). Falsafih-ʾi imrūzīn-i ʿulūm-i ijtimāʿī: Bā nigarish-i chandfarhangī [Contemporary philosophy of the social sciences: With a multicultural perspective] (Kh. Dayhīmī, Trans.). Tehran: Nashr-i Nū. [In Persian]

Foucault, M. (1400 H.sh./2021). Murāqabat wa tanbīh [Supervision and punishment] (N. Surkhwash & A. JahānDīdih, Trans.). Tehran: Nay. [In Persian]

Geertz, C. (1973). The interpretation of cultures. New York: Basic Books.

Giddens, A. (1995). Beyond left and right. Stanford, CA: Stanford University Press.

Gilbert, N., & Terrell, P. (2010). Dimensions of social welfare policy. Boston: Allyn & Bacon.

Gīrū, Cl. (1395 H.sh./2016). Tārīkh-i jāmiʿahshināsī [History of sociology] (G. K͟hursand, Trans.). Tehran: Nigāh-i Muʿāṣir. [In Persian]

Guba, E. G. (1984). The effect of definitions of policy on the nature and outcomes of policy analysis. Educational Leadership, 42, 63-70.

Hamersley, M. (1400 H.sh./2021). Mafhūm-i farhang: Tārīkhchih wa arzyābī [The concept of culture: History and evaluation] (H. K͟hadrī & V. Naṣīrī, Trans.). Tehran: Naqd-i Farhang. [In Persian]

Karīmī, J. (1401 H.sh./2022). Taḥlīl-i sākhtārī-yi āmūzish-i ʿālī bihmas̱ābah-ʾi niẓām-i ijtimāʿī: Pizhūhishī kayfī [Structural analysis of higher education as a social system: A qualitative research]. Muṭāliʿāt-i Dānishgāh, 1, 89-124. doi: 10.22035/jous.2022.415 [In Persian]

Khwashkāb, Sh. (1403 H.sh./2024). Shināsāyī wa awlawiyatbandī-yi muʾallifihhā-yi aṣlī-yi mabānī-yi siyāsī-ijtimāʿī-yi āmūzish-i ʿālī-yi Īrān; bā taʾkīd bar intiẓārāt-i dawlat [Identifying and prioritizing the main components of the socio-political foundations of Iranian higher education; emphasizing the expectations of the government]. Majlis wa Rāhburd, 117, 445-495. doi: 10.22034/mr.2022.5402.5163 [In Persian]

Kraft, M. E., & Furlong, S. R. (2010). Public policy: Politics, analysis, and alternatives. Washington, DC: CQ Press (Sage).

Lidman, S.-E. (1387 H.sh./2008). Dar sāyih-ʾi āyandih: Tārīkh-i andīshih-ʾi mudirniyyih [In the shadow of the future: A history of modern thought] (S. Muqaddam, Trans.). Tehran: Akhtarān. [In Persian]

Lipsky, M. (2010). Street-level bureaucracy: Dilemmas of the individual in public service. New York: Russell Sage Foundation.

MacIntyre, A. (1988). Whose justice? Which rationality? Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press.

Martin, D., Mills, J. O., & Pickering, W. S. F. (Eds.). (1398 H.sh./2019). Jāmiʿahshināsī wa īlāhiyyāt: Paywand wa taʿāruż [Sociology and theology: Connection and conflict] (A. Murshidīzād, Trans.). Tehran: Tarjumān-i ʿUlūm-i Insānī. [In Persian]

Māzarzāk, A. (1398 H.sh./2019). Pizhūhish wa siyāsatguzārī [Research and policy-making] (H. Nāyibī, Trans.). Tehran: Nay. [In Persian]

Miḥbān, M. J., Qāʾidī, M. R., Dihshīrī, M. R., & Kāwih, M. K. (1403 H.sh./2024). Arzyābī-yi chālīshhā-yi niẓām-i āmūzish-i ʿālī-yi Īrān baʿd az inqilāb dar farāyand-i siyāsatguzārī wa taṣmīmsāzī-yi ʿilmī wa ijrāʾī [Assessing the challenges of the Iranian higher education system after the revolution in the process of policy-making and scientific and executive decision-making]. Jāmiʿahshināsī-yi Āmūzish wa Parwarish, 10(2), 284-294. doi: 10.22034/ijes.2024.2021986.1534 [In Persian]

Mīrbābāpūr, S. M., & Sājidī, A. (1392 H.sh./2013). Dīn wa mudirniyyih: Barrasī-yi rūykard-i furūkāhishī bih dīn dar nisbat bā mudirniyyih [Religion and modernity: A reductive approach to religion in relation to modernity]. Maʿrifat-i Kalāmī, 1, 93-114. [In Persian]

Mīrkhandān, S. ʿA. (1401 H.sh./2022). Barrasī-yi kārkardhā-yi jāmiʿahshinākhtī-yi sargarmī bā rūykard-i Islāmī [Investigating the sociological functions of entertainment with an Islamic approach]. Islām wa ʿUlūm-i Ijtimāʿī, 27, 75-89. doi: 10.30471/soci.2022.8210.1742 [In Persian]

Muḥaqqiq Dāmād, S. M. (1393 H.sh./2014). Naẓariyyih-ʾi siyāsatī-yi Islām [Political theory of Islam]. Qom: Būstān-i Kitāb. [In Persian]

Murādīpūr, H., Ḥājiyānī, I., & Khalīfih, H. (1396 H.sh./2017). Rāhyāftī bih pāyāmadhā-yi siyāsatguzārī-yi ʿilm wa fannāwarī dar Īrān bar asās-i taḥlīl-i asnād-i bālādashtī [An approach to the consequences of science and technology policy-making in Iran based on the analysis of upstream documents]. Pizhūhish dar Niẓāmhā-yi Āmūzishī, 37, 151-178. doi: 10.22034/jiera.2017.57770 [In Persian]

Najafpūr, Sh. (1393 H.sh./2014). Akhlāq dar rasānih; chālīshhā-yi asāsī wa tawṣīyihhā-yi millī [Media ethics; key challenges and national recommendations]. Akhlāq dar ʿUlūm wa Fannāwarī, 2, 97-105. [In Persian]

O’Connor, M. K., & Netting, F. E. (2009). Organization practice: A guide to understanding human service organizations. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.

Pithouse, A., & Williamson, H. (1997). Engaging the user in welfare services. Birmingham: Venture.

Pizhūhishkadih-ʾi Ḥawzih wa Dānishgāh. (1395 H.sh./2016). Jāmiʿahshināsī dar Īrān: Wāligīrīhā wa dīdgāhhā [Sociology in Iran: Impediments and perspectives]. Qom: Pizhūhishkadih-ʾi Ḥawzih wa Dānishgāh. [In Persian]

Rehner, J. (1994). Practical strategies for critical thinking. Boston: Houghton Mifflin.

Rein, M., & White, S. H. (1977). Can policy research help policy? The Public Interest, 49, 119-136.

Sabatier, P. A. (2007). Theories of the policy process. Boulder, CO: Westview Press.

Sālimī Qumṣarī, M. (1386 H.sh./2007). Mawāniʿ-i farhangī-yi taḥazzub dar Īrān (dawrih-ʾi awwal-i taḥazzub, 1304-1288 H.sh.) [Cultural obstacles to party politics in Iran (the first period of party politics, 1909-1925)]. Faṣlnāmih-ʾi ʿUlūm-i Ijtimāʿī, (37), 39-71. [In Persian]

Sarvarī, M. R. (1398 H.sh./2019). Pīshfarżhā-yi jāmiʿahshināsī-yi dīn dar Īrān [Presuppositions of the sociology of religion in Iran]. Qom: Pizhūhishgāh-i ʿUlūm wa Farhang-i Islāmī. [In Persian]

Shīrbaygī, N., & ʿAbdullāhzādih, N. (1399 H.sh./2020). Taḥlīl-i guftumān-i siyāsatguzārī-yi āmūzishī dar niẓām-i āmūzish-i ʿālī-yi Īrān [Analysis of the discourse of educational policymaking in the Iranian higher education system]. Siyāsatguzārī-yi ʿUmūmī, 6(2), 179-200. doi: 10.22059/jppolicy.2020.77619 [In Persian]

Smith, J. (1401 H.sh./2022). Chigūnih sikūlār nabāshīm? Taqrīrī az andīshih-ʾi Chārlz Tāylūr [How not to be secular? An exposition of Charles Taylor’s thought] (Ḥ. Qadīrī, Trans.). Tehran: Tarjumān-i ʿUlūm-i Insānī. [In Persian]

Smith, P., & Riley, A. (1394 H.sh./2015). Naẓariyyih-ʾi farhangī [Cultural theory] (M. S̱alās̱ī, Trans.). Tehran: ʿIlmī. [In Persian]

Stone, D. (2002). Policy paradox: The art of political decision making. New York: Norton.

Trigg, R. (1400 H.sh./2021). Fahm-i ʿilm-i ijtimāʿī [Understanding social science] (Sh. Masmīparast, Trans.). Tehran: Gul Āzīn. [In Persian]

Vāʿiẓī, A. M. (1401 H.sh./2022). Barrasī-yi chālīshhā-yi Ṣidā wa Sīmā-yi Jumhūrī-yi Islāmī-yi Īrān wa mīkānīsmhā-yi taḥawwul [Investigating the challenges of the Islamic Republic of Iran Broadcasting and transformation mechanisms]. Retrieved from https://iranthinktanks.com [In Persian]

Wallerstein, I. (1400 H.sh./2021). ʿUlūm-i ijtimāʿī rā bígushāyīd: Guzārishī dar bāb-i sākhtārbindī-yi mujaddad-i ʿulūm-i ijtimāʿī [Open the social sciences: A report on the restructuring of the social sciences] (M. Muʿāfī, Trans.). Tehran: Rūzgār-i Nū. [In Persian]

Weimer, D. L., & Vining, A. R. (2011). Policy analysis. Boston: Longman.

Wildavsky, A. (1979). Speaking truth to power: The art and craft of policy analysis. Boston: Little, Brown.

Zirzas, A. (1389 H.sh./2010). Mabānī-i falsafī-yi ʿulūm-i ijtimāʿī [Philosophical foundations of the social sciences] (M. ʿImādat, Trans.). Tehran: Samt. [In Persian]