پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 321 |
| تعداد مقالات | 2,399 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,087,384 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,245,412 |
مدل مفهومی عوامل طلاق در قرآن: تحلیل محتوای کیفی | ||
| مطالعات اسلام و روانشناسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/psy.2026.11587.2391 | ||
| نویسندگان | ||
| علی بیات* 1؛ مسعود جان بزرگی2؛ حمید رفیعی هنر3؛ حجت الله فراهانی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری رشته روانشناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم | ||
| 2استاد تمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ||
| 3هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| 4استادیار گروه روانشناسی دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| طلاق یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی و روانشناختی است که پیامدهای گستردهای برای همسران، خانواده و جامعه بهدنبال دارد. با توجه به ماهیت چندبعدی و پیچیده این پدیده، تبیین یک مدل مفهومی مبتنی بر قرآن میتواند به ارتقای درک نظری و توسعه مداخلات پیشگیرانه و درمانی کمک کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مفهومی عوامل مؤثر بر طلاق در قرآن انجام شده است. این مطالعه با رویکرد اکتشافی-متوالی و روش تحلیل محتوای کیفی صورت گرفت. جامعه متنی پژوهش شامل آیات قرآن و روایات تفسیری بود که با نمونهگیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع، از میان ۳۸ مفهوم مرتبط با طلاق در نرمافزارهای جامعالاحادیث و جامعالتفاسیر نور، ۲۱۰ متن انتخاب گردید. دادهها براساس الگوی بنگستون و در چهار مرحله «ازمتنگیری»، «بهمتندهی»، «مقولهبندی» و «یکپارچهسازی» تحلیل شد. یافتهها نشان داد مدل مفهومی نهایی شامل ۸۵۰ کد باز، ۹۵ زیرمقوله، ۳۳ مقوله، ۱۳ درونمایه، و در نهایت پنج بعد اصلی است. این ابعاد عبارتاند از: عوامل بنیادین، بسترهای ادراکی، کانون بحران، عوامل تعدیلگر، و الگوهای مواجهه. در سطح علی، مدل شامل نه عامل چندگانگی مبدا ادراکشده، ازدواج نادرست، پندارهسازی مسئله، پردازش تحریفشده، احساس درماندگی، دلزدگی، خودفروری، بیتفاوتی یا مداخله ناکارآمد اطرافیان، و شکلگیری روابط عاطفی جایگزین است. همچنین چهار راهبرد کلیدی مواجهه با پدیده طلاق شامل اقدام متعارف به طلاق، دوگانگی، نافرمانی و سرکشی، و متارکه و دوریگزینی شناسایی شد. روایی مدل با بهرهگیری از 4 معیار لینکلن و گوبا (اعتبارپذیری، اتکاپذیری، انتقالپذیری و تأییدپذیری) و سنجش شاخص روایی محتوا (CVI) و نسبت روایی محتوا (CVR) توسط ۹ کارشناس تأیید شد | ||
| کلیدواژهها | ||
| طلاق؛ مدل مفهومی؛ سببشناسی طلاق؛ تحلیل محتوای کیفی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 33 |
||