صورت‌بندی رابطه اسلام با تحزب و نهادهای اجتماعی در کلام سیاسی آیت‌الله جوادی‌آملی: خوانشی هرمنوتیکی بر پایه نظریه اسکینر

منابع

ابن فارس، احمد بن فارس. (بی تا). معجم مقاییس اللغة (ج. ۲، ص. ۵۵). تحقیق عبدالسلام محمد هارون.

اخوان‌کاظمی، بهرام (1388). حزب و تحزب در اندیشه اسلامی. فصلنامه فقه و اصول، 82،  11-42.

اخوان‌کاظمی، بهرام (1396). علل ناکارآمدی احزاب سیاسی در ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

امیری، فرزاد. (۱۳۹۱). بررسی مباحث کلام اجتماعی آیت‌الله جوادی آملی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. قم:پژوهشگاه معارج

ایرنا. (۱۳۷۸). گزارش سخنان آیت‌الله مصباح‌یزدی در موضوع فلسفه سیاسی اسلام و تحزب. [بازیابی از https://www.irna.ir].

ای‍وب‍ی‌، ح‍ج‍ت‌ال‍ل‍ه‌ (‏۱۳۷۹). از پ‍ی‍ک‍اره‍ای‌ خ‍ش‍ن‌ س‍ی‍اس‍ی‌ ت‍ا رق‍اب‍ت‌ه‍ای‌ آرام‌ ح‍زب‍ی‌: ب‍ررس‍ی‌ ف‍رای‍ن‍د ت‍ح‍زب‌ در جوامع غ‍رب‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: س‍روش‌ (ان‍ت‍ش‍ارات‌ ص‍دا و س‍ی‍م‍ا).

آقاجانی، علی (1402). بررسی تطبیقی مسائل کلام‌ سیاسی از دیدگاه جوادی‌آملی و مجتهد شبستری. جستارهایی در فلسفه و کلام، 55(2)، 177-201.

آقاجانی، علی (1403). بررسی جریان‌های فکری مؤثر در تکوین نگرش کلامی-سیاسی آیت‌الله جوادی‌آملی. آینه معرفت، 24(3)، 1-22.

آل‌سیدغفور، سید سجاد. (۱۳۹۹). گزاره‌های قرآنی مرجع امنیت سیاسی افراد. سیاست متعالیه، ۸(۲۹)، ۳۷-۵۴.

بنگتسون، یسپر (1403). سازوکار حزبی. ترجمه زهره رحیمی. تهران: انتشارات حزب اراده ملت.

بهشتی، سید محمد. (۱۳۹۲). حق و باطل. تهران: نشر بقعه.

ﺗﺒﺮﻳﺰی، ﺣﺴﻦ (1371). ﻋﻠﻞ ناپایداری احزاب سیاسی در ایران. تهران: ﻣﺮﻛﺰ ﻧﺸﺮ بین‌الملل.

ت‍ح‍زب‌ و ت‍وس‍ع‍ه‌ س‍ی‍اس‍ی‌ (۱۳۷۷).‏ خ‍لاص‍ه م‍ق‍الات‌ ه‍م‍ای‍ش‌ ت‍ح‍زب‌ و ت‍وس‍ع‍ه‌ س‍ی‍اس‍ی‌.‏ تهران: وزارت‌ ک‍ش‍ور، دف‍ت‍ر م‍طال‍ع‍ات‌ و ت‍ح‍ق‍ی‍ق‍ات‌ س‍ی‍اس‍ی.

تهرانی، محمد مهدی. (۱۳۸۹، ۲۸ تیر). بازخوانی مواضع صریح آیت‌الله مصباح‌یزدی در مورد تحزب. مشرق نیوز. https://www.mashreghnews.ir/news/756/

جاوید، فرهنگ (1393). بنیادهای اندیشۀ سیاسی مدرن، ترجمۀ فیروزمند. تهران: آگه

جوادی آملی، عبداللّه (۱۳۸۰). تفسیر تسنیم، جلد ۲. قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۷۶). تسنیم: تفسیر قرآن کریم (ج۱). قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۰). ادب فنای مقربان (شرح زیارت جامعه کبیره) (ج۳). قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۹۵). ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت. قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۹۷). تفسیر موضوعی قرآن: جامعه در قرآن (ج۱۷). قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۹۸). تسنیم: تفسیر قرآن کریم (ج۱۴). قم: مرکز نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1378). تفسیر تسنیم. ج1، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (۱۳۸۰/۲۰۰۱). سخنرانی‌ها و پیام‌ها. قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1382). تفسیر تسنیم، جلد 2. قم: نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1383الف). دین‌شناسی، تحقیق محمدرضا مصطفی‌پور، چاپ سوم. قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1383ب). نسبت دین و دنیا. تحقیق علیرضا روغنی موفق. چاپ سوم، قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1384). حیات حقیقی انسان در قرآن. تفسیر موضوعی. ج15، چاپ دوم، قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1384ب). تفسیر انسان به انسان. تحقیق محمدحسین الهی‌زاده. قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1385). سروش هدایت (مجموعه پیام‌های حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی)، تحقیق سیدمحمود صادقی، ج2، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1386). تفسیر تسنیم، جلد 7. قم: نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1386). فلسفه حقوق بشر. تحقیق سیدابوالقاسم حسینی ژرفا. چاپ پنجم، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1386الف). سرچشمه اندیشه. جلد 4، چاپ دوم، قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1386ب). شریعت در آینه معرفت، تحقیق حمید پارسانیا. چاپ پنجم، قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1386ج). منزلت عقل در هندسه معرفت دینی، تحقیق احمد واعظی. قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1387). امام مهدی موجود موعود. چاپ3، قم: اسراء.

جوادی‌آملی‌، عبدالله (1387الف). مهر استاد، سیره علمی و عملی استاد جوادی‌آملی (دام ظله). چاپ چهارم، قم: اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1387ب). انتظار بشر از دین، تحقیق محمدرضا مصطفی‌پور. چاپ پنجم، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1388). ادب فنای مقربان، تحقیق محمد صفایی. ج6، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (۱۳۸۸). نسیم اندیشه، تحقیق سیدمحمود صادقی. ج3، قم: إسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1389). ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1390). تفسیر تسنیم، جلد 15. قم: نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1391). مفاتیح‌الحیات. قم: بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله (1392). تفسیر موضوعی قرآن، جلد 17. قم: نشر اسراء.

جوادی‌آملی، عبدالله. (۱۳۸۸ب). جامعه در قرآن (تحقیق: مصطفی خلیلی). چاپ دوم. قم: نشر اسراء.

ح‍اج‍ی‌ک‍ری‍م‌ن‍ظری‌، ج‍ع‍ف‍ر (1384).‏ ت‍ح‍زب‌ و ت‍ش‍ک‍ل‌. ‏ت‍ه‍ران‌: ن‍ظری‌.

حیدری، مردان‏‫ (‏‫۱۳۹۸). درآمدی بر جامعه‌شناسی تحزب در ایران پس از انقلاب اسلام. ‏تهران: نگارستان اندیشه.

خ‍ام‍نه‌ای‌، سیدع‍ل‍ی (1359). ‏‫وحدت و تحزب‏‫. تهران: حزب جمهوری اسلامی، دفتر مرکزی‏‫.

خبرآنلاین. (۱۳۸۸). گزارش مصاحبه و بیانات آیت‌الله مصباح‌یزدی در موضوع تحزب و قدرت‌طلبی]. بازیابی از [https://www.khabaronline.ir/

خوش بیان سروستانی، امین، و ماهر، مهرو. (۱۳۹۵). بررسی جایگاه تحزب در اندیشه شهید بهشتی. مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، ۲(۲/۱)، ۱-۶.

دوورژه، موریس (بی‌تا). احزاب سیاسی، ترجمه رضا علومی، بی‌جا: بی‌تا.

ذوالفقاری، محمد.(1391). حزب از منظر اندیشه سیاسی اسلامی: رویکرد کلامی، فقهی و فلسفی. معرفت، 21(172)، 47-68.

راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۴۱۲ق/۱۹۹۲). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دار العلم.

رجانیوز. (۱۳۸۸). [گزارش بیانات آیت‌الله مصباح‌یزدی در موضوع حزب‌الله و حزب‌الشیطان].

رجانیوز. (۱۳۸۸، ۱۴ شهریور). متن کامل سخنان آیت‌الله مصباح: ضرورت پژوهش درباره مدل ارتباطی. https://www.rajanews.com/news/20354

سالمی قمصری، مرتضی. (۱۳۸۶). موانع فرهنگی تحزب در ایران (دوره اول تحزب، ۱۳۰۴-۱۲۸۸ش). فصلنامه علوم اجتماعی، (۳۷)، ۳۹-۷۱.

س‍ج‍ادی‌، ع‍ب‍دال‍ق‍ی‍وم‌ (۱۳۸۲). م‍ب‍ان‍ی‌ ت‍ح‍زب‌ در ان‍دی‍ش‍ه‌ س‍ی‍اس‍ی‌ اس‍لام، ع‍ب‍دال‍ق‍ی‍وم‌ س‍ج‍ادی‌؛ وی‍راس‍ت‍ار ای‍وب‌ زارع‍ی‌؛ ت‍ه‍ی‍ه‌ و ت‍ح‍ق‍ی‍ق‌ م‍رک‍ز م‍طال‍ع‍ات‌ و ت‍ح‍ق‍ی‍ق‍ات‌ اس‍لام‍ی‌، پ‍ژوه‍ش‍ک‍ده‌ ان‍دی‍ش‍ه‌ س‍ی‍اس‍ی‌ اس‍لام‌. ‏ قم‌: ب‍وس‍ت‍ان‌ ک‍تاب‌ قم‌.

سجادی، عبدالقیوم (1382). مبانی تحزب در اندیشه سیاسی اسلام. قم: بوستان کتاب.

سردارنیا, خلیل اله . (1393). تحلیل جامعه شناختی نهادینه نشدن و ناکامی تحزب در ایران از انقلاب مشروطه تا به امروز. پژوهش های تاریخی، 6(4)، 43-56.

سی مولر. ولفگانگ (1402). حکمرانی حزبی و دمکراسی حزبی، ترجمه علی باقری دولت‌آبادی. تهران:. انتشارات تیسا.

ش‍اه‍دی‌، م‍ظف‍ر (‏۱۴۰۱). تحزب و سیاست‌ورزی حزبی در ایران (۱۲۸۵-۱۳۶۸). تهران: پژوهشکده امام خمینیe و انقلاب اسلامی‏‫.

صادقی، رضا (1403). آسیب‌شناسی تحزب در بستر فرهنگ سیاسی ایران، رشت: انتشارات دولتمرد.

طحان نظیف، هادی، و داریوند، محمد صادق (۱۴۰۲). واکاوی جایگاه حزب و آزادی تحزب در نظام اسلامی با تأکید بر اندیشه شهید بهشتی. حکومت اسلامی، ۲۸(۴)، ۱۴۳-۱۷۲.

طحان نظیف، هادی، و داریوند، محمدصادق. (۱۴۰۲). تحلیل مفهوم و ابعاد «قانون» در پرتو اندیشه‌های شهید آیت‌الله دکتر بهشتیe. پژوهشنامه حقوق اسلامی، ۲۴(۱)، ۱–۳۳.

عباس‌تبار، رحمت، و زارع‌پور نقیبی، محمد (1398). همگرایی عقل و سیاست در حکمت متعالیه جوادی‌آملی براساس نظریه هرمنوتیک اندیشه شناسانه اسکینر. انسان‌پژوهی دینی، 16(42)، 201-219.https://sid.ir/paper/219930/fa

علویان، مرتضی، و زارع‌پور، محمد (1397). اقتضائات حضور عقل برهانی در معرفت سیاسی آیت‌الله جوادی‌آملی، معرفت سیاسی، سال دهم، شماره 2(پیاپی 20). 5-21.

غفاری‌ مرندی، سارا (۱۳۹۵). ‏‫تحولات تاریخی تشکیل تحزب در پیشینه ایران‏‫.‏ ‏‫تهران‏‫: سبز رایان گستر‏‫.

غفاری، ابوالفضل‏‫ (‏‏‫۱۴۰۰). تحلیلی از حزب و تحزب در تاریخ معاصر ایران. قم: دانشگاه باقرالعلوم(ع).

فراهنگی، محمد (۱۳۸۷). فرهنگ عربی-فارسی، جلد ۲. تهران: انتشارات اسلامی.

فیرحی، داود (1396). فقه و حکمرانی حزبی. تهران: نشر نی.

کاکویی دینکی، عیسی (1400)  تحزب‌گرایی. تهران: به‌‌اندیش.

کوئن، بروس. (بی تا). مبانی جامعه‌شناسی (ترجمه محسن ثلاثی). تهران: انتشارات فرهنگ معاصر.

مجتبی‌زاده، علی (1399). اندیشه سیاسی حضرت آیت‌الله جوادی‌آملی براساس نظریه بحران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه باقرالعلومj، قم. بازیابی‌شده از پایگاه اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم.

مجتبی‌زاده، علی. (۱۳۸۹). اندیشه سیاسی حضرت آیت‌الله جوادی آملی [پایان‌نامه کارشناسی ارشد]. دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم

مسعودنیا,حسین . (1382). درآمدی بر چالش‌های تحزب و پیامدهای آن در ایران. (e123959). فصلنامه علمی راهبرد، 11(3)، 138-150.

مصباح‌یزدی، محمدتقی (۱۳۹۳). [بیانات در روزنامه شرق، ۴ شهریور ۱۳۹۳، موضوع تحزب از نگاه مصباح‌یزدی].

مصباح‌یزدی، محمدتقی. (۱۳۹۳، ۱۱ بهمن). تعاون بر کار خیر مورد تأیید اسلام است؛ خواه عنوان حزب داشته باشد یا خیر. پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله مصباح‌یزدی. https://mesbahyazdi.ir/az/node/5411

مصباح‌یزدی، محمدتقی. (۱۳۹۶). [بیانات در موضوع مدل حزبی و نقد تحزب غربی]. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

مصطفوی، حسن. (۱۳۶۰). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم (ج۲، صص۲۲۲-۲۲۳). تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

مظاهری، علی اکبر. (۱۳۹۵، ۱۶ مرداد). حزب از منظر دو آیت‌الله: مطالعه تطبیقی تحزب در منظومه فکری شهید بهشتی و آیت‌الله مصباح‌یزدی. خردنامه همشهری، (۱۴۲).

معین، محمد (۱۳۸۸). فرهنگ معین. تهران: امیرکبیر

مندراس، هانری، و گورویچ، ژرژ. (۱۳۵۴). مبانی جامعه‌شناسی همراه با: تاریخ مختصر جامعه‌شناسی (ترجمه باقر پرهام). تهران: انتشارات امیرکبیر.

منصورنژاد، محمد (1390). سیری در اندیشه سیاسی آیت‌اللّه جوادی آملی. قم: جوان پویا

موسوی مقدم، رحمت‌الله. (۱۳۸۵). آزادی‌های اجتماعی در نگاه شهید بهشتی. فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، ۲(۴ و ۵)، ۱۷۱-۱۸۷.

م‍ه‍اج‍رن‍ی‍ا، م‍ح‍س‍ن‌ (‏‫1398). درآمدی بر فقه تحزب در نظام اسلامی، قم: موسسه آموزش عالی غیر دولتی- غیر انتفاعی طلوع مهر.

مؤمنی‌راد، علی (۱۳۷۹). پیشینه و مبانی تحزب در ایران و اسلام. کتاب ماه، ۳۶ و ۳۷، 23-24.

نادری,مهدی. (1400). تحلیل انتقادی مبانی نظریه آزادی در دیدگاه آیزایا برلین (با تأکید بر آرای علامه جوادی آملی). سیاست متعالیه، 9(33)، 27-46.

نصری ‌اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹). دانشنامه تبرستان و مازندران، ج 3. تهران: نشرنی

نقیب‌زاده، احمد (1397). احزاب سیاسی و گروه‌های ذی نفوذ. تهران: قومس.

همتی، زهره، مسعودنیا، حسین، و درویشی سه‌تلانی، فرهاد. (۱۴۰۲). کاربست روش تحلیل لایه‌ای علت‌ها در تحلیل کژکارکردی احزاب سیاسی در ایران (۱۲۸۵–۱۴۰۰). [فصلنامه مرتبط، منتشرشده در Civilica].

یزدان‌پناه لموکی، طیار (1387). تاریخ مازندران باستان،ج 3. تهران: نشر چشمه.

یوسفی، جمشید، طالبی‌دارابی، باقر، و بیگدلی، علی (1403). تحزب و سرمایه معنوی در ایران بعد از انقلاب. فصلنامه سیاست متعالیه، 11(2)، 55.

References

Akhvān Kāẓimī, B. (1388 H.sh./2009). Ḥizb wa taḥazzub dar andīshih-ʾi Islāmī [Party and partisanship in Islamic thought]. Faṣlnāmih-ʾi Fiqh wa Uṣūl, 82, 11-42. [In Persian]

Akhvān Kāẓimī, B. (1396 H.sh./2017). ʿIlal-i nākārāmadī-yi aḥzāb-i siyāsī dar Īrān [Causes of the ineffectiveness of political parties in Iran]. Tehran: Markaz-i Asnād-i Inqilāb-i Islāmī. [In Persian]

Āl Sayyid Ghafūr, S. S. (1399 H.sh./2020). Guzārihhā-yi Qurʾānī-yi marjaʿ-i amniyyat-i siyāsī-yi afrād [Quranic propositions as a reference for individuals’ political security]. Siyāsat-i Mutāʿaliyah, 8(29), 37-54. [In Persian]

Almond, G. A., Powell, G. B., Dalton, R. J., & Strøm, K. (2008). Comparative politics today: A world view (9th ed.). Pearson/Longman.

Amīrī, F. (1391 H.sh./2012). Barrasī-yi mabāḥis̱-i kalām-i ijtimāʿī-yi Āyatullāh Javādī Āmulī [An examination of social theological discussions of Ayatollah Javadi Amoli] (Master’s thesis). Qom: Pizhūhishgāh-i Maʿārij. [In Persian]

Aqājānī, ʿA. (1402 H.sh./2023). Barrasī-yi taṭbīqī-yi masāʾil-i kalām-i siyāsī az dīdgāh-i Javādī Āmulī wa Mujtahid Shabistarī [A comparative study of political theology issues from the perspective of Javadi Amoli and Mojtahed Shabestari]. Justārhā-yī dar Falsafih wa Kalām, 55(2), 177-201. [In Persian]

Aqājānī, ʿA. (1403 H.sh./2024). Barrasī-yi jarayānhā-yi fikrī-yi muʾaththir dar takwīn-i nigarish-i kalāmī-siyāsī-yi Āyatullāh Javādī Āmulī [An examination of the intellectual currents influencing the formation of Ayatollah Javadi Amoli’s theological-political outlook]. Āyinih-ʾi Maʿrifat, 24(3), 1-22. [In Persian]

Bengtsson, J. (1403 H.sh./2024). Sāzukār-i ḥizbī [Party mechanisms] (Z. Raḥīmī, Trans.). Tehran: Intishārāt-i Ḥizb-i Irādih-ʾi Millat. [In Persian]

Bihishtī, S. M. (1392 H.sh./2013). Ḥaqq wa bāṭil [Right and wrong]. Tehran: Nashr-i Buqʿah. [In Persian]

Duverger, M. (1954). Political parties: Their organization and activity in the modern state. Wiley.

Duverger, M. (n.d.). Aḥzāb-i siyāsī [Political parties] (R. ʿUlūmī, Trans.). [In Persian]

Farāhangī, M. (1387 H.sh./2008). Farhang-i ʿArabī-Fārsī [Arabic-Persian dictionary] (Vol. 2). Tehran: Intishārāt-i Islāmī. [In Persian]

Fīrḥī, D. (1396 H.sh./2017). Fiqh wa ḥukmrānī-yi ḥizbī [Jurisprudence and party governance]. Tehran: Nashr-i Ney. [In Persian]

Ghaffārī Marandī, S. (1395 H.sh./2016). Taḥawwulāt-i tārīkhī dar shaklgīrī-yi taḥazzub dar paszamīnih-ʾi Īrān [Historical developments in the formation of partisanship in Iran’s background]. [n.p.]: Sabz Rāyān Gustar. [In Persian]

Ghaffārī, A. (1400 H.sh./2021). Taḥlīl-i ḥizb wa taḥazzub dar tārīkh-i muʿāṣir-i Īrān [An analysis of party and partisanship in contemporary Iranian history]. Qom: Dānishgāh-i Bāqir al-ʿUlūm. [In Persian]

Ḥājī Karīm Naẓarī, J. (1384 H.sh./2005). Taḥazzub wa tashakkul [Partisanship and organization]. Tehran: Naẓarī. [In Persian]

Ḥaydarī, M. (1398 H.sh./2019). Darāmadī bar jāmiʿahshināsī-yi taḥazzub dar Īrān-i baʿd az inqilāb-i Islāmī [An introduction to the sociology of partisanship in post-Islamic Revolution Iran]. [n.p.]: Nigāristān-i Andīshih. [In Persian]

Ibn Fāris, A. ibn F. (n.d.). Muʿjam Maqāyīs al-Lughah (Vol. 2, p. 55) (ʿA. S. M. Hārūn, Ed.). [In Arabic]

Iravānī, M. (1388 H.sh./2009). Taḥazzub wa tawsiʿih-ʾi siyāsī dar Īrān [Partisanship and political development in Iran]. Tehran: Nashr-i ʿIlm. [In Persian]

IRNA. (1378 H.sh./1999). Guzārish-i sukhanrānīhā-yi Āyatullāh Miṣbāḥ Yazdī dar mawżūʿ-i falsafih-ʾi siyāsī-yi Islām wa taḥazzub [Report on Ayatollah Mesbah Yazdi’s statements on the philosophy of political Islam and partisanship]. Retrieved from https://www.irna.ir/ [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1376 H.sh./1997). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm [Tasnīm: Exegesis of the Holy Quran] (Vol. 1). Qom: Markaz-i Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1378 H.sh./1999). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 1). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1380 H.sh./2001). Sukhanrānīhā wa payāmhā [Speeches and messages]. Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1380 H.sh./2001). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 2). Qom: Markaz-i Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1382 H.sh./2003). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 2). Qom: Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1383a H.sh./2004a). Dīnshināsī [Religious studies] (M. R. Muṣṭafāpūr, Ed.; 3rd ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1383b H.sh./2004b). Nisbat-i dīn wa dunyā [The relation between religion and the world] (A. R. Rūghanī Muwaffaq, Ed.; 3rd ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1384 H.sh./2005). Ḥayāt-i ḥaqīqī-yi insān dar Qurʾān [True human life in the Quran] (Tafsīr-i Mawḍūʿī, Vol. 15, 2nd ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1384b H.sh./2005b). Tafsīr-i insān bih insān [Interpretation of man by man] (M. H. Ilāhīzādih, Ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1385 H.sh./2006). Surūsh-i hidāyat [The fountain of guidance] (Collection of messages of Ayatollah Javadi Amoli) (S. M. Ṣādiqī, Ed.; Vol. 2). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1386 H.sh./2007). Falsafih-ʾi ḥuqūq-i bashar [Philosophy of human rights] (S. A. Ḥusaynī Ẕarfā, Ed.; 5th ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1386 H.sh./2007). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 7). Qom: Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1386a H.sh./2007a). Sarcheshmih-ʾi andīshih [The source of thought] (Vol. 4, 2nd ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1386b H.sh./2007b). Sharīʿat dar āyinih-ʾi maʿrifat [Shariʿah in the mirror of knowledge] (Ḥ. Pārsāniyā, Ed.; 5th ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1386c H.sh./2007c). Manzilat-i ʿaql dar handasih-ʾi maʿrifat-i dīnī [The status of reason in the geometry of religious knowledge] (A. Vāʿiẓī, Ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1387 H.sh./2008). Imām Mahdī: Mawjūd-i mawʿūd [Imam Mahdi: The promised existent] (3rd ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1387a H.sh./2008a). Mihr-i ustād: Sīrih-ʾi ʿilmī wa ʿamalī-yi Ustād Javādī Āmulī [The affection of the master: Scientific and practical biography of Professor Javadi Amoli] (4th ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1387b H.sh./2008b). Intiẓār-i bashar az dīn [Humanity’s expectation from religion] (M. R. Muṣṭafāpūr, Ed.; 5th ed.). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1388 H.sh./2009). Adab-i fanā-yi muqarrabān [Adab-e Fanā-ye Maqarraban] (M. Ṣafāyī, Ed.; Vol. 6). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1388 H.sh./2009). Nasīm-i andīshih [Nasim-e Andisheh] (S. M. Ṣādiqī, Ed.; Vol. 3). Qom: Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1388b H.sh./2009b). Tafsīr-i mawḍūʿī-yi Qurʾān: Jāmiʿih dar Qurʾān [Thematic interpretation of the Quran: Society in the Quran] (M. Khalīlī, Ed.; 2nd ed., Vol. 17). Qom: Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1389 H.sh./2010). Wilāyat-i faqīh; wilāyat-i faqāhat wa ʿadālat [Guardianship of the jurist: Guardianship of jurisprudence and justice]. Qom: Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1390 H.sh./2011). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 15). Qom: Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1391 H.sh./2012). Mafātīḥ al-Ḥayāt. Qom: Bunyād-i Bayn al-Milalī-yi ʿUlūm-i Waḥyānī-yi Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1395 H.sh./2016). Wilāyat-i faqīh; wilāyat-i faqāhat wa ʿadālat. Qom: Markaz-i Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1397 H.sh./2018). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 14). Qom: Markaz-i Nashr-i Isrā. [In Persian]

Javādī Āmulī, ʿA. (1398 H.sh./2019). Tasnīm: Tafsīr-i Qurʾān-i Karīm (Vol. 14). Qom: Markaz-i Nashr-i Isrā. [In Persian]

Jāvid, F. (1393 H.sh./2014). Bunyādhā-yi andīshih-ʾi siyāsī-yi mudirn [Foundations of modern political thought] (Fīrūzmand, Trans.). Tehran: Āgāh. [In Persian]

Kabūtīr, M. (1392 H.sh./2013). Taḥazzub wa guftumān-i siyāsī dar Īrān [Partisanship and political discourse in Iran]. Tehran: Pizhūhishkadih-ʾi ʿUlūm-i Insānī. [In Persian]

Kākūʾī Dīnkī, ʿI. (1400 H.sh./2021). Taḥazzubgarāyī [Party-oriented politics]. Tehran: Bih Andīsh. [In Persian]

Katz, R. S., & Mair, P. (1995). Changing models of party organization and party democracy: The emergence of the cartel party. Party Politics, 1(1), 5-28. doi: 10.1177/1354068895001001001

Khabar Online. (1388 H.sh./2009). Guzārish-i muṣāḥibih wa bayānāt-i Āyatullāh Miṣbāḥ Yazdī dar mawżūʿ-i taḥazzub wa qudratṭalabī [Report of the interview and statements of Ayatollah Mesbah Yazdi on the subject of partisanship and power-seeking]. Retrieved from https://www.khabaronline.ir/ [In Persian]

 

Khāmenehʾī, S. ʿA. (1359 H.sh./1980). Waḥdat wa taḥazzub-i ḥizbī [Unity and party partisanship]. Tehran: Ḥizb-i Jumhūrī-yi Islāmī, Markaz-i Markazī. [In Persian]

Khūsh Bayān Sarvistānī, A., & Māhir, M. (1395 H.sh./2016). Barrasī-yi jāygāh-i taḥazzub dar andīshih-ʾi Shahīd Bihishtī [An examination of the position of partisanship in the thought of Martyr Beheshti]. Muṭāliʿāt-i ʿUlūm-i Siyāsī, Ḥuqūq wa Fiqh, 2(2/1), 1-6. [In Persian]

Kuhn, B. (n.d.). Mabānī-yi jāmiʿahshināsī [Foundations of sociology] (M. S̱alās̱ī, Trans.). Tehran: Intishārāt-i Farhang-i Muʿāṣir. [In Persian]

LaPalombara, J., & Weiner, M. (1966). Political parties and political development. Princeton University Press.

Majtabīzādih, ʿA. (1389 H.sh./2010). Andīshih-ʾi siyāsī-yi Ḥaḍrat-i Āyatullāh Javādī Āmulī [Political thought of His Eminence Ayatollah Javadi Amoli] (Master’s thesis). Dānishgāh-i ʿUlūm wa Maʿārif-i Qurʾān-i Karīm, Qom. [In Persian]

Majtabīzādih, ʿA. (1399 H.sh./2020). Andīshih-ʾi siyāsī-yi Ḥaḍrat-i Āyatullāh Javādī Āmulī bar asās-i naẓariyyih-ʾi buḥrān [Political thought of His Eminence Ayatollah Javadi Amoli based on crisis theory] (Master’s thesis). Dānishgāh-i Bāqir al-ʿUlūm, Qom. [In Persian]

Masʿūdnīyā, Ḥ. (1382 H.sh./2003). Darāmadī bar chālīshhā-yi taḥazzub wa payāmadhā-yi ān dar Īrān [An introduction to the challenges of partisanship and its consequences in Iran]. Rāhburd, 11(3), 138-150. [In Persian]

Mendras, H., & Gurvitch, G. (1354 H.sh./1975). Mabānī-yi jāmiʿahshināsī [Foundations of sociology] (B. Parhām, Trans.). Tehran: Intishārāt-i Amīr Kabīr. [In Persian]

Miṣbāḥ Yazdī, M. T. (1393 H.sh./2014). [Bayānāt dar rūznāmih-ʾi Sharq, 4 Shahrīvar 1393, mawżūʿ-i taḥazzub az nigāh-i Miṣbāḥ Yazdī] [Statements in Shargh newspaper, August 26, 2014, on partisanship from Mesbah Yazdi’s perspective]. [In Persian]

Miṣbāḥ Yazdī, M. T. (1393 H.sh./2014, 11 Bahman). Taʿāwun bar kār-i khayr muʾayyad-i Islām ast; khwāh ʿunwān-i ḥizb dāshtih bāshad yā khayr [Cooperation in good deeds is approved by Islam, whether under the title of a party or not]. Pāygāh-i Iṭṭilāʿrasānī-yi Āyatullāh Miṣbāḥ Yazdī. Retrieved from https://mesbahyazdi.ir/az/node/5411 [In Persian]

Miṣbāḥ Yazdī, M. T. (1396 H.sh./2017). [Bayānāt dar mawżūʿ-i mudil-i ḥizbī wa naqd-i taḥazzub-i gharbī] [Statements on the party model and critique of Western partisanship]. Qom: Muʾassisih-ʾi Āmūzishī wa Pizhūhishī-yi Imām Khumaynī. [In Persian]

Muʿīn, M. (1388 H.sh./2009). Farhang-i Muʿīn [Muʿīn dictionary]. Tehran: Amīr Kabīr. [In Persian]

Mūminī Rād, ʿA. (1379 H.sh./2000). Pīshīnih wa mabānī-yi taḥazzub dar Īrān wa Islām [Background and foundations of partisanship in Iran and Islam]. Kitāb-i Māh, 36-37, 23-24. [In Persian]

Mūsawī Muqaddam, R. (1385 H.sh./2006). Āzādīhā-yi ijtimāʿī dar nigāh-i Shahīd Bihishtī [Social freedoms in the view of Martyr Beheshti]. Muṭāliʿāt-i Inqilāb-i Islāmī, 2(4-5), 171-187. [In Persian]

Naḍarī, M. (1400 H.sh./2021). Taḥlīl-i intiqādī-yi mabānī-yi naẓariyyih-ʾi āzādī dar dīdgāh-i Āyzāyā Birlīn (bā taʾkīd bar ārā-yi ʿAllāmih Javādī Āmulī) [A critical analysis of the foundations of the theory of freedom in Isaiah Berlin’s view (with emphasis on the opinions of ʿAllāmih Javadi Amoli)]. Siyāsat-i Mutāʿaliyah, 9(33), 27-46. [In Persian]

Naqībzādih, A. (1397 H.sh./2018). Aḥzāb-i siyāsī wa gurūhhā-yi dhī nufūdh [Political parties and influential groups]. Tehran: Qūmis. [In Persian]

Naṣrī Ashrāfī, J. (1399 H.sh./2020). Dānishnāmih-ʾi Tabaristān wa Māzandarān (Vol. 3). Tehran: Nashr-i Ney. [In Persian]

Rāghib Iṣfahānī, Ḥ. ibn M. (1412 AH/1992). Mufradāt Alfāẓ al-Qurʾān. Beirut: Dār al-ʿIlm. [In Arabic]

Rajanews. (1388 H.sh./2009). [Guzārish-i bayānāt-i Āyatullāh Miṣbāḥ Yazdī dar mawżūʿ-i Ḥizbullāh wa Ḥizb al-Shayṭān] [Report on Ayatollah Mesbah Yazdi’s statements on the Party of God and the Party of Satan]. [In Persian]

Rajanews. (1388 H.sh./2009, 14 Shahrīvar). Matn-i kāmil-i sukhanrānīhā-yi Āyatullāh Miṣbāḥ: Żarūrat-i pizhūhish darbārih-ʾi mudil-i irtibāṭī [Full text of Ayatollah Mesbah’s statements: The necessity of research on the communicative model]. Retrieved from https://www.rajanews.com/news/20354 [In Persian]

Ṣādiqī, R. (1403 H.sh./2024). Āsībshināsī-yi taḥazzub dar bistār-i farhang-i siyāsī-yi Īrān [Pathology of partisanship in the context of Iran’s political culture]. Rasht: Intishārāt-i Dawlatmard. [In Persian]

Sajjādī, ʿA. Q. (1382 H.sh./2003). Mabānī-yi taḥazzub dar andīshih-ʾi siyāsī-yi Islām [Foundations of partisanship in Islamic political thought]. Qom: Būstān-i Kitāb. [In Persian]

Sālimī Qumṣarī, M. (1386 H.sh./2007). Mawāniʿ-i farhangī-yi taḥazzub dar Īrān (dawrih-ʾi awwal-i taḥazzub, 1288-1304 H.sh.) [Cultural obstacles to partisanship in Iran (the first period of partisanship, 1909-1925)]. Faṣlnāmih-ʾi ʿUlūm-i Ijtimāʿī, (37), 39-71. [In Persian]

Sardārniyā, Kh. (1393 H.sh./2014). Taḥlīl-i jāmiʿahshinākhtī-yi nahādinih nashudan wa nākāmī-yi taḥazzub dar Īrān az inqilāb-i mashrūṭih tā bih imrūz [A sociological analysis of the non-institutionalization and failure of partisanship in Iran from the Constitutional Revolution to the present]. Pizhūhishhā-yi Tārīkhī, 6(4), 43-56. [In Persian]

Sartori, G. (1976). Parties and party systems: A framework for analysis. Cambridge University Press.

Shāhidī, M. (1401 H.sh./2022). *Taḥazzub wa siyāsatwarzī-yi ḥizbī dar Īrān (1285-1368 H.sh.)* [Partisanship and partisan politics in Iran (1906-1989)]. Tehran: Pizhūhishkadih-ʾi Imām Khumaynī wa Inqilāb-i Islāmī. [In Persian]

Skinner, Q. (1969). Meaning and understanding in the history of ideas. History and Theory, 8(1), 3-53.

Sulaymānī, A. (1395 H.sh./2016). Ḥizb wa taḥazzub dar Īrān [Party and partisanship in Iran]. Tehran: Nashr-i Tīsā. [In Persian]

Tabrīzniyā, Ḥ. (1371 H.sh./1992). ʿIlal-i nāpāydārī-yi aḥzāb-i siyāsī dar Īrān [Causes of instability of political parties in Iran]. Tehran: Markaz-i Nashr-i Bayn al-Milal. [In Persian]

Ṭaḥān Naẓīf, H., & Dārīvand, M. Ṣ. (1402 H.sh./2023). Taḥlīl-i mafhūm wa abʿād-i “qānūn” dar purtuw-i andīshihhā-yi Shahīd Āyatullāh Dr. Bihishtī [Analysis of the concept and dimensions of “law” in the light of the thoughts of Martyr Ayatollah Dr. Beheshti]. Pizhūhishnāmih-ʾi Ḥuqūq-i Islāmī, 24(1), 1-33. [In Persian]

Ṭaḥān Naẓīf, H., & Dārīvand, M. Ṣ. (1402 H.sh./2023). Wākāwī-yi jāygāh-i ḥizb wa āzādī-yi taḥazzub dar niẓām-i Islāmī bā taʾkīd bar andīshih-ʾi Shahīd Bihishtī [Exploring the position of party and freedom of partisanship in the Islamic system with emphasis on the thought of Martyr Beheshti]. Ḥukūmat-i Islāmī, 28(4), 143-172. [In Persian]

Tehrānī, M. M. (1389 H.sh./2010, 28 Tīr). Bāzkhwānī-yi mawāqiʿ-i ṣarīḥ-i Āyatullāh Miṣbāḥ Yazdī dar mawrid-i taḥazzub [Rereading Ayatollah Mesbah Yazdi’s explicit positions on partisanship]. Mashriq News. Retrieved from https://www.mashreghnews.ir/news/756/ [In Persian]

Ware, A. (1996). Political parties and party systems. Oxford University Press.

Yazdānpanāh Lamūkī, T. (1387 H.sh./2008). Tārīkh-i Māzandarān-i bāstān (Vol. 3). Tehran: Nashr-i Chashmih. [In Persian]

Yūsufī, J., Ṭālibī Dārābī, B., & Baygdalī, ʿA. (1403 H.sh./2024). Taḥazzub wa sarmāyih-ʾi maʿnawī dar Īrān baʿd az inqilāb [Partisanship and spiritual capital in post-revolutionary Iran]. Siyāsat-i Mutāʿaliyah, 11(2), 55-78. [In Persian]

Ẕūlfaqārī, M. (1391 H.sh./2012). Ḥizb az manẓar-i andīshih-ʾi siyāsī-yi Islāmī: Rūykard-i kalāmī, fiqhī wa falsafī [Party from the perspective of Islamic political thought: A theological, jurisprudential, and philosophical approach]. Maʿrifat, 21(172), 47-68. [In Persian]