منابع
احمدی، خدابخش )1399(. آیا صبر همان تاب آوری است؟ مفهومسازی کاربردی صبر برای شرایط
بحرانی، مطالعات اسالم و روانشناسی، ش،27 .187-163
ّ ف راشدی، قم: انتشارات
اإلمام زینالعابدین.( 1392). صحیفه کامله سجادیه، ترجمه: سعید مطو
پیام علمدار.
بسطامینیا، امیر، رضایی، محمدرضا، و ســرایی، محمدحسین )1395(. تبیین و تحلیل مفهوم تاب
آوری و شــاخصها و چهارچوبهای آن در سوانح طبیعی، دانش پیشگیری درمدیریت بحران، ش
،1 .46-31
حبیباللهی، مهدی )1400(. عوامل و مؤلفههای تــابآوری از منظر قرآن و روایات، مجله اخالق،
ش ،65 .44-11
داداشــی، مهدی، لزگــی، علینقی، و خطیب، ســید مهدی )1403(. مدل مفهومــی تابآوری دینی
براساس آموزهای اسالمی: نظریه داده بنیاد، روانشناسی فرهنگی، ش،1 .48-26
رضایی، ناصــر، احمدی، فاطمه، و علیزاده، الهام )۱۳۹۹(. نقش دعا و معنویت در ارتقای تابآوری
بیماران قلبی. فصلنامه روانشناسی سالمت، 8)3(، .118-101
زارعی، محمد، هاشــمی، علی، و ســلیمانی، حمید )۱۴۰۳(. الگوی مفهومی تابآوری معنوی در
بحرانهای طبیعی. پژوهشنامهعلوم رفتاری، 15)1(، .89-77
سبزواری، عبداالعلی )1417ق(. تهذیب االصول، ج،2 بیروت: مکتب سماحة آیة الله العظمی السید
السبزواری.
ســید خراســانی، راضیه ســادات، و شــجاعی، محمد صــادق )1402(. مدل مفهومــی تابآوری
روانشناختی براساس آیات و روایات، مجله قرآن و روانشناسی، ش،1 .35-23
شعبانی، محمد )1402(. تابآوری اخالقی و پایداری هویت معنوی در شرایط بحران. پژوهشهای
روانشناسی و دین، 8)2(، .74-55
علیدوست، ابوالقاسم )1431ق(. المناهج الرئیسیه للبحث فی المعرفه الدینیه، مجلهمنهاج، ش ،59
.470-441
مدل مفهومی تابآوری معنوی براساس دعای هفتم صحیفه سجادیه99......................................................................
عینی، سعید، مرادی، الفت، و صادقی، مهدی )۱۴۰۲(. نقش میانجی تابآوری در رابطه بین معنویت و
شکرگزاری با رشد پس از ضربه در سربازان. مجلهپژوهشدرروانشناسی دین، 10)2(، .162-145
قمی، عباس )۱۳۹۰(. الصحیفة السجادیة. قم: دارالحدیث.
معصومی، مریم، کریمی، حسن، و حسینی، سید محمد )۱۴۰۰(. راهبردهای مقابله معنوی و ارتباط
آن با امید و اضطراب در بیماران سرطانی. مجله پرستاری ایران، 34)2(، .66-55
موســوی، محمد. )۱۳۸۹(. بررسی ســاختار معنوی و محتوایی صحیفه ســجادیه. فصلنامهمعارف
اسالمی، 22)4(، .72-45
نائینی، میرزا محمد حسین )1376(. فوائد االصول، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
References
[Persian In [.Quran
conceptualization Applied? resilience to equivalent patience Is ,)1399 (.K ,Ahmadi-
–163 27, ,Ravanshenasi va Islam e-at’Motale .conditions crisis for patience of
[Persian In [187.
org.faithanddiscovery.www://https 18.–1 ,)1(2 ,Discovery and Faith .tiveperspec spiritual and moral A :resilience of role and ethics The ,)2024 (.S ,Akhtar-
.research knowledge religious in methodologies main The ,)AH 1431 (.A ,Alidoust-
[Persian In [470.–441 59, ,Manhaj Majaleh
Sahifeh Complete [Sajjadiyeh e-Kamel Sahifeh .)1392 (Abidin‘-al Zayn Imam-Al-
In [.Alamdar e-Payam :Qom ,)Rashdi Motavaff Saeed :Translation] (Sajjadiyeh
[Persian
–461 ,(4)61 ,Psychology Clinical of Journal .analysis-meta A :stress to justmentad psychological and coping Religious ,)2005 (.B .E ,Vasconcelles & .G .G ,Ano-
.20049jclp/10.1002/org.doi://https 480.
the during spirituality and coping based-Meaning ,)2021 (.M ,Yıldırım & .G ,Arslan-
in Frontiers .being-well subjective on effects Mediating :pandemic -19COVID
.2021.646572fpsyg/10.3389/org.doi://https 646572. 12, ,Psychology
analyzing and Explaining ,)1395 (.H .M ,Sarai & .R .M ,Rezaei .,A ,Nia Bastami-
.disasters natural in frameworks and indicators its and resilience of concept the
[Persian In [46.–31 1, ,Bohran e-Modiriat dar Pishgiri e-Danesh
.................................................................................100 مطالعات اسالم و روانشناسی- دوره 19)48(- پاییز 1404
and PTSD ,trauma between association the on Elaboration ,)2012 (.M ,Bensimon-
.2012.02.003paid.j/10.1016/org.doi://https 787.–782 ,)7(52 ,ferencesDif Individual and Personality .resilience trait of role The :growth posttraumatic
:scale resilience new a of Development ,)2003 (.T .R .J ,Davidson & .M .K ,Connor-
,Anxiety and Depression ,)RISC-CD (Scale Resilience Davidson-Connor The
.10113da/10.1002/org.doi://https 82.–76 ,)2(18
:scale resilience new a of Development ,)2003 (.T .R .J ,Davidson & .M .K ,Connor-
,(2)18 ,Anxiety and Depression ,)RISC-CD (scale resilience Davidson-Connor The
.10113da/10.1002/org.doi://https 82.–76
religious of model conceptual A ,)1403 (.M .S ,Khatib & .A ,Lezgi .,M ,Dadashi-
[Persian In [48.–26 1, ,hangiFar ye-Ravanshenasi .theory Grounded :teachings Islamic on based resilience
and being-well spiritual between Association ,)2020 (.F ,Esim & .D ,Avci .,S ,Duran-
,Health and Religion of Journal .patients hemodialysis Turkish among resilience
10943-020-01060-0s/10.1007/org.doi://https 2435.–2421 ,)5(59
,Litz .B ,Southwick .M .S In .commentary A :Resilience ,)2011 (.J .M ,Friedman-
Challenges :health mental and Resilience ,).Eds (Friedman .J .M & Charney .D
.Press University Cambridge ,)399–385 .pp (lifespan the across
relationship the on attitude religious of effect mediating The ,)2023 (.Z .F ,Güldaş-
758.–739 ,(3)6 ,Dergisi Risk ve Afet .fear -19COVID and mindfulness between
.112afetrisk/10.16991/org.doi://https
perspective the from resilience of components and Factors ,)1400 (.M ,Habibollahi-
[Persian In [44.–11 65, ,Akhlagh Majaleh .Hadith and Quran of
.J ,Jong De & .E ,Bohlmeijer .,T ,Graafsma .,M ,Dijkstra-Schotanus .,T ,Hendriks-
positive component-multi a of mediator potential a as emotions Positive ,)2021(
.resilience and being-well mental increasing at aimed intervention psychology
.doi://https 21.–1 ,)1(6 ,Psychology Positive Applied of Journal International
41042-020-00011-4s/10.1007/org
.12868jnu/10.1111/org.doi://https 97.–88 ,)1(57 ,arshipSchol Nursing of Journal .analysis profile latent A :students nursing among ienceresil and coping spiritual of Profiles ,)2025 (.L ,Song & .J ,Li .,H ,Zhang .,X ,Hou-
مدل مفهومی تابآوری معنوی براساس دعای هفتم صحیفه سجادیه101.....................................................................
... .,Y ,Hussain .,J ,Hinton .,C ,Hewamadduma .,A ,Genge .,S ,Bresch .,F .J ,Howard-
,controlled-placebo ,blind-double ,randomized A :)RAISE (gravis myasthenia izedgeneral with patients in zilucoplan of efficacy and Safety ,)2023 (.M ,Rivner&
/10.1016/org.doi://https 406.–395 ,)5(22 ,Neurology Lancet The .study 3 phase
00110-3(23)1474-4422S
.doi://https 725.–713 ,)3(27 ,Psychology Health of Journal .avoidance tioninforma health influences efficacy-self Coping ,)2022 (.L .J ,Howell & .J ,Hua-
/10.1177/13591053211002185org
between relationship a there Is ,)2020 (.K ,Szczerbińska & .W ,Pilecka .,I ,Jurjewicz-
of analysis-meta and review systematic A? resilience and religiosity/spirituality
,(3)30 ,Religion of Psychology the for Journal International .studies observational
/10.1080/10508619.2020.1748933org.doi://https 200.–182
978-0-12-819099-1.00001-6B/10.1016/org.doi://https .Press Academic .tionsapplica clinical and Research :health mental and Religion ,)2020 (.G .H ,Koenig-
spiritual/religious The ,)2023 (.Y ,Chen & .Y .S ,Park .,A .R ,Janis .,T .G ,Lefevor-
–1034 ,(5)18 ,Science Psychological on Perspectives .health and spirituality/gionreli understanding for framework theoretical new A :model resilience and stress
/10.1177/17456916221149954org.doi://https 1051.
Lauren & ,Prues Molly ,Rosario Narvaez Carla ,Ferris Morgan ,Lydia ,Manning-
,(2)31 ,Aging & Spirituality ,Religion of Journal .life later in being-well of tionpromo and protection the Understanding :resilience Spiritual .)2019 (.Bouchard
(PubMed (/10.1080/15528030.2018.1532859org.doi://https 186.–168
strategies coping Spiritual ,)1400 (.M .S ,Hosseini & .H ,Karimi .,M ,Masoumi-
,Iran Parastari Majaleh .patients cancer in anxiety and hope to relation their and
[Persian In [66.–55 ,)2(34
.Press Guilford .development in Resilience :magic Ordinary ,)2014 (.S .A ,Masten-
Sahifeh of content and structure spiritual the Examining ,)1389 (.M ,Mousavi-
[Persian In [72.–45 ,)4(22 ,Eslami e-aref’Ma Faslnameh .Sajjadiyeh
,Kashi & .,H .M ,Ashtiani .,M ,Rezaeian .,S ,Mamishi .,I ,Mobedi .,H .G ,Mowlavi-
.Iran from child a in infection) 1819 ,Rodolphi (diminuta Hymenolepis .)2008 (.M
or (ir.ijph://http from Retrieved 122.–120 ,)2(37 ,Health Public of Journal Iranian
(site journal appropriate
.................................................................................102 مطالعات اسالم و روانشناسی- دوره 19)48(- پاییز 1404
e’Jame :Qom .]principles the of Benefits [Usul-al Favaed ,)1376 (.H .M .M ,Naeini-
[Persian In [.Modarresin
or Adaptive :reaction coping a as Acceptance ,)2005 (.U ,Orth & .M .Y ,Nakamura-
/10.1024/1421-org.doi://https 292.–281 ,)4(64 ,Psychology of Journal Swiss? not
0185.64.4.281
.50.3.164psysoc/10.2117/org.doi://https 176.–164 ,)3(50 ,Psychologia .chologypsy positive in area research new A :Resilience ,)2007 (.W .L .C ,Chan & .Y .J ,Pan-
.Press Guilford .sacred the dressingad and Understanding :psychotherapy integrated Spiritually ,)2011 (.I .K ,Pargament-
and Understanding :psychotherapy integrated Spiritually ,)2013 (.I .K ,Pargament-
.Press Guilford .sacred the addressing
coping religious between relationships The :religious the among coping giousReli ,)2001 (.M .K ,Wulff & .G .C ,Ellison .,N ,Tarakeshwar .,I .K ,Pargament-
.doi://https 513.–497 ,)3(40 ,Religion of Study Scientific the for Journal .bersmem and ,elders ,clergy Presbyterian of sample national a in being-well and
/10.1111/0021-8294.00073org
special the to Introduction .)2007 (.M Stephen ,Saunders & .,I Kenneth ,Pargament-
,(10)63 ,Psychology Clinical of Journal .psychotherapy and spirituality on issue
(Library Online Wiley (.20405jclp/10.1002/org.doi://https 907.–903
del Papeles .growth traumatic-post and Resiliency :psychology positive from enceexperi traumatic The ,)2006 (.V .L .M ,Jiménez & .C .B ,Baquero .,V .B ,Poseck-
es.papelesdelpsicologo.www://https 49.–40 ,)1(27 ,Psicólogo
Dar :Qom .]Sajjadiyeh Sahifeh The [Sajjadiyeh-al Sahifeh-Al ,)1390 (.A ,Qomi-
[Persian In [.Hadith-al
in spirituality and prayer of role The ,)1399 (.E ,Alizadeh & .F ,Ahmadi .,N ,Rezaei-
,Salamat ye-Ravanshenasi ye-Faslnameh .patients cardiac of resilience enhancing
[Persian In [118.–101 ,)3(8
spiritual ,being-well Emotional ,)2022 (.C ,Bale & .V ,Taylor .,L ,Wu .,M ,Rogers-
.13578jonm/10.1111/org.doi://https 890.–879 ,)4(30 ,Management Nursing of nalJour -19.COVID during practitioners clinical advanced of resilience and being-well
0954579412000028S/10.1017/org.doi://https 344.–335 ,)2(24 ,thologyPsychopa and Development .concept dynamic a as Resilience ,)2012 (.M ,Rutter-
مدل مفهومی تابآوری معنوی براساس دعای هفتم صحیفه سجادیه103.....................................................................
[Persian In [.Sabzevari-al Sayyid-al Uzma-al lahAyatol Samahat Maktab :Beirut 2. .Vol ,Usul-al Tahzib ,)AH 1417 (.A .A ,Sabzevari-
[Persian In [35.–23 1, ,nasiRavanshe va Quran Majaleh .Hadith and verses Quranic on based resilience calpsychologi of model conceptual A ,)1402 (.S .M ,Shojaei & .S .R ,Khorasani Seyed-
analysis content Qualitative [ejrâ e-marâhel va nazari ye-Mabâni :dini e-tonmo ye-mohtavâ ye-keyfi e-tahlil e-Ravesh .)1399 (.Sadegh Mohammad ,Shajaee-
.[stages implementation and foundations theoretical :texts religious of method
27, ,shenāsi-Ravān va Islām e-Motālʿāt ye-Pazhūheshī-Elmī ‘ye-Dofaslnameh
[Persian In [73.–41
.J ,Bernard & .P ,Christopher .,E ,Tooley .,K ,Wiggins .,J ,Dalen .,W .B ,Smith-
/10.1007/org.doi://https 200.–194 ,)3(19 ,Medicine Behavioral of Journal tionalInterna .back bounce to ability the Assessing :scale resilience brief The ,)2012(
12529-011-9210-2s
mastering of science The :Resilience ,)2012 (.S .D ,Charney & .M .S ,Southwick-
.Press University Cambridge ,).ed nd2 (challenges greatest s’life
and Resilience ,)2011 (.J .M ,Friedman & .D ,Charney .,T .B ,Litz .,M .S ,Southwick-
.Press University Cambridge .lifespan the across Challenges :health mental
,resilience ,being-well Spiritual ,)2019 (.R .W ,Nugent & .N ,Abell .,R .P ,Springer-
and Religion of Journal .students medical in analysis mediation A :happiness and
10943-019-00887-0s/10.1007/org.doi://https 1615.–1603 ,)5(58 ,Health
:Inventory Growth Posttraumatic The ,)1996 (.G .L ,Calhoun & .G .R ,Tedeschi-
–455 ,(3)9 ,Stress Traumatic of Journal .trauma of legacy positive the Measuring
.2490090305jts/10.1002/org.doi://https 471.
.doi://https 18.–1 ,)1(15 ,Inquiry Psychological .evidence empirical and dationsfoun Conceptual :growth Posttraumatic ,)2004 (.G .L ,Calhoun & .G .R ,Tedeschi-
01_1501pli15327965s/10.1207/org
,(2017) .G .L ,Calhoun & .E ,Durak-Senol .,K ,Taku .,A ,Cann .,G .R ,Tedeschi-
/10.1002/org.doi://https 18.–11 ,)1(30 ,Stress Traumatic of Journal .change itualspir and existential integrating revision A :inventory growth posttraumatic The
.22159jts
.................................................................................104 مطالعات اسالم و روانشناسی- دوره 19)48(- پاییز 1404
positive use individuals Resilient ,)2004 (.L .B ,Fredrickson & .M .M ,Tugade-
/10.1037/0022-org.doi://https 333.–320 ,)2(86 ,Psychology Social and sonalityPer of Journal .experiences emotional negative from back bounce to emotions
3514.86.2.320
spiritual of model conceptual A ,)1403 (.H ,Soleimani & .A ,Hashemi .,M ,Zarei-
89.–77 ,(1)15 ,Raftari e-Oloum ye-Pazhuheshnameh .crises natural in resilience
[Persian In[
