پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 8 |
| تعداد شمارهها | 317 |
| تعداد مقالات | 2,356 |
| تعداد مشاهده مقاله | 5,995,129 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,185,133 |
تبیین تأثیر جهتگیری مذهبی بر نگرش به پایداری خانواده (مورد مطالعه: شهروندان شهر اصفهان) | ||
| مطالعات اسلام و روانشناسی | ||
| دوره 19، شماره 38، مهر 1404، صفحه 121-154 اصل مقاله (924.11 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30471/psy.2025.10959.2320 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم سادات موسوی* 1؛ سید محمد سید میرزایی2؛ باقر ساروخانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2استاد، گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 3. استاد، گروه جامعهشناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده گسترده مقدمه و اهداف: خانواده بهعنوان بنیادیترین و ضروریترین نهاد جامعه در طول تاریخ به اشکال مختلف نقش بنیادین و تأثیرگذاری در شکلگیری جوامع و انسجام آنها داشته است؛ بنابراین حفظ و پایداری آن یکی از اولویتهای اصلی هر نظام اجتماعی میباشد. جامعه ایران بهعنوان جامعهای شناخته میشود که در طول چند دهه گذشته در حال تجربه وضعیت گذار بین سنت و مدرنیته است. نوعی تجربه ناقص و ناتمام که سالیان متمادی به طول انجامیده و با وجود گستردگی تغییرات ارزشی در عرصههای مختلف زندگی اجتماعی هنوز در یک وضعیت بینابین سنت و مدرنیته زیست میکند؛ درواقع با اینکه هنوز بیشتر ارزشهای سنتی در بین بخشهایی از جامعه اعتبار خاصی دارند، ولی این ارزشها در بین بخش زیادی از شهروندان (بهویژه نسل جوان) تضعیف و تمایل به ارزشهای دنیای مدرن در بین آن تقویت شده است. ارزشهای مدرنی که در حوزه خانواده اشکال و فرمهای جدیدی از روابط بین مرد و زن و نیز گونههای جدیدی از ازدواج را ترویج میکند که همسو و متناسب با شکلهای ازدواج سنتی نیستند. پیامد این وضعیت ایجاد چالشهای اساسی در تداوم و پایداری خانواده به شکل سنتی و رایج آن و تمایل بهنوعی ناپایداری و دگردیسی در آن است. جامعه مورد مطالعه پژوهش حاضر نیز در حال تجربه همین وضعیت میباشد و نوعی گسست و ناپایداری در عرصه خانواده را پیشرو دارد. با توجه به اهمیت باورهای مذهبی بر استحکام و پایداری خانواده، مطالعه حاضر در چارچوب رویکرد کمّی پژوهش در پی پاسخ به این پرسش بوده است که در بین شهروندان شهر اصفهان که هم سنتی و مذهبی هستند و هم تجربه ارزشهای دنیای مدرن را به اشکال مختلف در سالیان اخیر را داشتهاند، جهتگیری مذهبی چه تأثیری بر نگرش به پایداری خانواده داشته است؟ بر این اساس هدف اصلی پژوهش تبیین تأثیر جهتگیری مذهبی بر نگرش به پایداری خانواده است. روش: پژوهش حاضر در چارچوب پارادایم اثباتگرایی، رویکرد کمّی پژوهش و با استفاده از روش پیمایش به انجام رسیده است. جامعه آماری پژوهش پیشرو کلیه زنان و مردان ازدواجکرده شهر اصفهان در زمان مطالعه هستند که تعداد 459 نفر از آنها بهعنوان حجم نمونه بررسی شدند. شیوه نمونهگیری بهکاررفته در پژوهش حاضر نمونهگیری احتمالی و خوشهای چندمرحلهای و ابزار گردآوری دادههای پژوهش پرسشنامه بوده است. تجزیهوتحلیل دادههای پژوهش در دو سطح توصیفی و استنباطی به انجام رسیده و بهمنظور تجزیهوتحلیل دادههای پژوهش از دو نرمافزار آماری Spss و Amos Graphic استفاده شده است. نتایج: یافتههای پژوهش بیانگر این است که نگرش به پایداری خانواده در بین شهروندان شهر اصفهان بالاتر از حد متوسط و در وضعیت نسبتاً مطلوبی قرار دارد. نتایج پژوهش نشان میدهند که جهتگیری مذهبی درونی و بیرونی در حد بالایی توان تبیین واریانس متغیر نگرش به پایداری خانواده را دارند. اثر این متغیرها بر نگرش به پایداری خانواده مستقیم و معنادار است؛ درواقع متغیرهای جهتگیری مذهبی درونی و بیرونی در بین بخش بزرگی از جامعه آماری پژوهش میتوانند نگرش به پایداری خانواده را تقویت کند. بحث و نتیجهگیری: پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین جهتگیری مذهبی و نگرش به پایداری خانواده پرداخت. پایداری خانواده یکی از نمودهای همبستگی اجتماعی، بهویژه در جوامعی است که هنوز ساختارهای سنتی نقشی تعیینکننده در حفظ عناصر ارزشی و هنجاری آن دارند. در مقابل نگرشهای مذهبی و دینی یکی از عوامل بنیادی است که میتواند به تقویت همبستگی اجتماعی بهطور کلی و پایداری خانواده بهطور خاص کمک کند. این مسئله در نتایج پژوهش پیشرو نیز تأیید شد. بر مبنای نتایج پژوهش، جهتگیری مذهبی در حد بالایی توان تبیین واریانس نگرش به پایداری خانواده را دارد؛ بر این اساس میتوان گفت تقویت جهتگیری مذهبی به تقویت نگرش به پایداری خانواده خواهد انجامید. این مسئله را میتوان در چارچوب رویکرد نظری ساختارگرایی کارکردی تبیین کرد. تأکید این رویکرد بر عواملی میباشد که انسجام و نظم اجتماعی را حفظ کرده و به پایداری جامعه میانجامد. دینداری و نگرشهای مذهبی یکی از این عوامل بنیادی هستند؛ درواقع، دینداری و جهتگیری مذهبی سبب میشود که پیوندهای فرد با جامعه و نهادهایی مانند خانواده تقویت شود و همین امر درنهایت فرمی از پایداری را به دنبال خواهد داشت. بهطورکلی میتوان گفت که جهتگیری مذهبی و دینداری بهعنوان حفاظی درونی و بیرونی برای محافظت نظام ارزشیـ هنجاری موجود و بهطورکلی انسجام و نظم اجتماعی عمل میکند. افرادی که نگرشهای مذهبی بالایی دارند، نگاه تقدسگرایانه به خانواده دارند. از دیدگاه آنان خانواده بنیاد زندگی اجتماعی به شمار میرود و تضعیف در عناصر مقوّمِ پایداری آن سبب تضعیف نظام اجتماعی میشود. از دید آنان تضعیف خانواده بهنوعی تضعیف مذهب و دین نیز قلمداد میشود. از نگاه آنان، خانواده بر بنیاد نگرشهای مذهبی و دینداری در جامعه ایرانی شکل گرفته است و حفظ پایداری آن بهنوعی حفظ عناصر دینی و مذهبی جامعه به شمار میرود؛ بنابراین افرادی که جهتگیری مذهبی قویتری دارند، نگرش مثبتتری نیز به پایداری خانواده دارند و در رفتارهای عینی روزمره خودشان احتمالاً همین مسئله را دنبال میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جهتگیری مذهبی؛ نگرش به پایداری خانواده؛ اصفهان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 413 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 61 |
||